Min svoger Sigurd Sola var 80 år i dag. Vi skulle vært på Sola for å feire ham, men koronakrisen gjorde det umulig. Nå er feiringen utsatt et halvt år og vi ser fram til å møtes i oktober.

Men vi laget et lite bursdagsselskap digitalt gjennom Facechat. Da vikk vi både sagt Gratulerer med dagen og sunget bursdagssang for ham. Å synge på den måten er ikke helt enkelt, men med en forsanger og dirigent kunne vi i alle fall prøve.

Om vi ikke fikk oss noe selskap i kveld, så hadde vi likevel et måltid som var minneverdig. Reidun gikk på rekekalas hos naboen, Helge og jeg ordnet oss pizza fra Pizzabakeren. Vi hadde vunnet et gavekort på julemessa på Mandal bedehus i november, og det varte et halvt år, så det begynte å bli tid for å bruke det nå.

Selv slapp jeg å gjøre annet enn å spise, Helge reiste til byen og hentet en nydelig ferdig pizza, og så koste vi oss sammen.

Det har ikke vært så mye skriving på meg i dag. Jeg fant en hovedoppgave om misjon i Kina med informasjon om misjonærer der for over hundre år siden, så jeg ble sittende og lese.

I mange år har Helge drive med slektsforskning. Han har nytta bygdebøker og andre kjelder både frå Valle og Jæren og Mandal for å finne foreldre, besteforeldre, oldeforeldre, onklar og tanter, kort sagt, alt som gjeld slekt.

Dette ligg no i ein stor database han har på sin maskin, og i denne koronatida kunne vi samle oss om å leite via tv-skjermen etter koblingar både hit og dit.

Med eit slikt program gjekk kvelden fort. I tillegg hadde eg funne noko om Esaias Bugge som eg ville få på Setesdalswiki. Det heng jo bilde av mannen i kyrkja i Valle. Kan hende burde det ikkje hengt der, han var ein stridbar prest som låg i rettsaker i mange av åra han budde i Valle, han kom til Valle i 1661 og døydde der i 1697. Folk trega på «at dei ikkje skulle kabbe Buggen med same han kom til dalen».

Av og til går det ikkje heilt som tenkt og eg hadde laga grunnlaget for ein artikkel, men så bomma eg på fana og klikka på x i staden, då lukka eg fana og med det forsvann det eg hadde skrive. Så eg må nok begynne på nytt.

Planen min om å halde fem om dagen, gjekk ikkje heilt i dag, men i morgon kjem ein ny dag og då kan eg skrive meir.

I dag fikk vi besøk av min søster Jorunn og hennes mann Ole-Thorvald Moen. De kom fra Lyngdal for å hente jord på Brennevinsmyra her i Mandal og ettersom den ligger på det som tidligere var svigerfars eiendom, var det jo ikke noen omvei å stikke innom for å ha lunsj sammen med oss.

Når vi bare har sett hverandre på Skype siden koronakrisa startet, var det jo hyggelig å kunne møtes på normal vis. Vi pleier sjelden å klemme hverandre, så omgangen var som den pleier. Det var i grunnen praten også. Damene prater om strikking, vi menn prater om bøker og aktuelle saker. Denne gangen hadde Ole.Th. med en bok til meg, Bibelen og teologien av Torleiv Austad. Vi hadde snakket om Austad i telefonen, han er jo fra Valle, og jeg har artikkel om ham på Setesdalswiki. Nå tenkte han at jeg kunne få boka, så kunne det kanskje bli en artikkel om den også.

Selv hadde jeg tidligere fått noen bøker av Axel Jensen som jeg ikke hadde planer om å lese,, så han fikk dem av meg i stedet. Han holder på å kaste bøker, nå ble han kvitt ei bok og fikk seks tilbake, så det var i det minste et godt bytte for meg.

Så hentet de jord og reiste tilbake, men det var svært hyggelig. Reidun hadde endatil laget en klippekrans til besøket, og dermed ble det ferskt bakverk både til formiddagskaffe og til kveldskaffe. Bedre kan man knapt ha det.

I kveld var det min kveld i Valle radio, og det er som vanleg litt spennande. Denne gongen skulle alt skje digitalt, det var bare Siri Johannessen som var i radiohuset. Men heldigvis er den digitale dekninga god i Setesdal, det minna Aud Sunniva Fuhr oss om frå hytta si i Farsund, der ho har heimekontor. Takka vere den digitale utbygginga er det råd å ha heimekontor, på kommunehuset sit det bare nokre ganske få. Likevel går arbidet sin vanlege gang med handsaming av byggesøknader og anna som skjer på dei kommunale kontora.

Eg var så frimodig at eg tok ein telefon til Fagbokforlaget og lurte på om Valle Radio kunne få boka Folka og landskapet som premie i kveld. Det fekk vi, og Birgit Lund kan hente den på Setesdal bokhandel, for ho vann den i kveldens rebusar. Det var ikkje mange som var med på telefonen i kveld, Gyro Kopperud og Jorunn Lund Harstad får gåvekort på Joker på 250 kroner kvar.

Gunnen til at eg ba om boka, var at Ellen Svalheim skulle vere med og fortelje om stader i Setesdal som er omtalt i boka. Her er noko av det ho var inne på:

• Restaurering av ei forfalt slåttemark i Kåvehagen (Flateland i Valle) m fokus på bl.a. innsatsen til Ånund Flateland s 74- 80
• Slåtteorganisatoren i Bykle, Sigrid Bjørgum, m fokus på enga i Uppistog Byklum.s 81-82
• Den viktige utmarka, m «Setesdal som case» formidla gjennom Leonhard Janssen v Setesdalsmuseet s 84- 90
• Myrslått og høytliggende melkeproduksjon på Bjåen m fokus på Ragnhild Bjåen og Anders Dalseg, samt Sigurd Bjåen (far til Ragnhild), s 103-109.
• Solblommen i Juvo, Bykle. Fokus på sauebeiting og ivaretakelse av ei trua plante, solblom. Fokus på Tor Mosdøl i Bykle
• Biomangfold på museum, fokus på slåttedagen på Rygnestad s 214.

Ellen Svalheim fortalde levande om arbeidet med å ta vare på det biologiske mangfaldet som finst i slåtteenger i Setesdal. Om jorda ikkje blir slått, vil det fort bli kratt og kjere og tre og skog. For hundre år sidan var det knapt eit tre i Bykle kyrkjebygd, no er det lundar og småskog over alt.

Eg hadde også ein prat med Torun rundhovde Mørenskog. Ho er leiar for Sjømannskirken Familieveiviseren som hjelper sårbare barn i Spania. Ho kunne fortelje at det er 800 barn på fem norske skular i Spania. Dei kan ha behov for hjelp på mange område. I tillegg hender det også at turistar får problem. Nokre unge reiser til Spania utan foreldre, om noko då hender, og dei ikkje kan språket, kan det bli vanskeleg, sjølv om mange kan engelsk. Difor er dei 3,5 stillingar i den eininga ho leiar i Sjømannskirken. Og dei har nok å gjere.

Nå er Spania stengd, så ho måtte ha heimekontor i Bykle, ho kom ikkje ned att etter å ha vore i Norge ein tur. Digitale løysingar vart det altså for henne også.

I kveld fall det naturleg å ha ein kveld med Svein Ellingsen-salmer i Valle Radio si tysdagssending. Dei kom som perler på ei snor og minna oss om den fine salmediktaren som gjekk bort 5. april, 90 år gammal.

Eg trur det var i 1993 eller 1994 han var med då vi i Vegkyrkja i Hylestad arrangerte Salmeseminar, Det meste av det har eg gløymt, men eg skreiv om det på bloggen 13. juli 2009 då han fylte 80 år, så eg kan jo godt sitere meg sjølv:

Eit av dei fyrste åra eg var i Valle, arrangerte eg som då var avdelingsleiar for kyrkja og Ånund K. Homme, som då var kulturkonsulent, i samband med Vegkyrkja i Hylestad eit salmeseminar. Vi var heldige og fekk Svein Ellingsen til å kome og vere med oss på seminaret, som var i Soknehuset på Rysstad og i Hylestad kyrkje. Vi visste truleg ikkje kor heldige vi var, men det var fine dagar og interessante tankar vi fekk desse lærerike dagane, sjølv om vi ikkje var så mange deltakarar.

Vi hadde nok håpa at han skulle trekke deltakarar frå mange kantar til oss der midt i Setesdal, men det gjorde vi ikkje. Og slik er det  mange gonger, det ein trur skal gå bra, blir ikkje som ein hadde venta seg. Men timen med hans songar og dikt, det vart ei god stund i radioen i kveld. Her er spelelista, og sangane finn du nok på Spotify:

• Marianne Gangestad Ervum: «Men om jeg i den tyngste natt må føle», Halvor Kjerkreit akkompagnert av komponisten.
• Trad.: «Å, gledesfylte stund» med Marianne Beate Kielland fra albumet Påsketid (2015).
• Egil Hovland: «Fylt av glede over livets under» med Marit Carlsen og Simon Flem Devold fra albumet Svingende barnetro (1989).
• Svein Møller: «Herre, du har reist meg opp» med Nordstrand kirkekor fra albumet Noen må våke – Tekster av Svein Ellingsen (1978).
• Trond H.F. Kverno: «Vi rekker våre hender frem» med Nordstrand kirkekor fra albumet Noen må våke – Tekster av Svein Ellingsen (1978).
• Ove Kristian Sundberg: «Vær vår styrke, vær vår trøst» med Bergen domkantori dirigert av Magnar Mangersnes fra albumet La livets kilde rinne (2007).
• Ove Kristian Sundberg: «Vær sterk min sjel» med Marit & Irene fra albumet Hva var mitt liv uten Jesus? (2013).
• Viola Renvall (overs. Svein Ellingsen), Sulo Salonen: «O Herre, i Dine hender» med Sondre Bratland fra albumet Kvilestein (1999).
• Christina Rossetti (overs. Svein Ellingsen), Gustav Holst: «Midt i hårdest vinter» med Renate og Morten Gjerløw Larsen fra albumet Julesalmer (2017).
• Ove Kristian Sundberg: «O Herre, la mitt øye» med Oslo domkor dirigert av Terje Kvam fra albumet Det hellige kors (2000).

Denne veka blir svært variert i Valle Radio. Slik ser programmet ut:

Tysdag 21. april

Ansvarlig og tekniker: Siri Johannessen
18.00 Kvarteret
18.15 Andakt fra Norea
18.30 Sangtimen med tekster av Svein Ellingsen og litt til
19.30 Bygland og misjon med Erik Kjebekk
20.00 Ordførerne har ordet: Sigbjørn Åge Fossdal fra Bygland og Jon Rolf Næss fra Bykle
20.30 Postludium med Niklos K. Besteland
21.00 Kyrkjebakken

Onsdag 22. april

Det skulle vore så lett å lage eit program for sendinga onsdag, men det var det ikkje. Eg hadde mange namn på blokka og tenkte at sendinga var alt i boks.

Men så minna reidun meg på at eg måtte jo få gjort avtale med dei namna eg hadde. Så tok eg til å ringe i kveld. Men det ser ut til at i desse koronatider er enten batteriet på mobilen utlada, eller så har folk gått på tur utan å ta mobilen med seg. For anten var det ikkje svar, eller så fann eg ikkje rett nummer. I alle fall, det vart slett ikkje så lett som eg hadde tenkt.

Då klokka passerte 21, tenkte eg at det var for seint å ringe i kveld, så eg får nok bare prøve å få gjort avtalane i dagane framover. Dermed blir det sikkert ein annonse i avisa som ikkje er så veldig detaljert i morgon. Men eg har tenkt på å kalle det som eg ofte har kalla Atuell time for Haralds time denne gongen, for når eg ser på TV, så er visst det einaste aktuelle KORONA, og eg har kanskje tenkt å halde det litt koronafritt, om det då er råd. Eg får no sjå i morgon, kva det blir til.

Og når det gjeld Setesdalswiki, vart det bare ein ny artikkel i dag. Den kom like etter at klokka slo midnatt i går. Men vi kom då til halvhundre, så no har vi bare 50 att før vi når eit nytt tusental. Om vi klarar det i komande veke, er eg litt usikker på, for då må vi helst ha ti kvar dag, og det er det ikkje sikkert vi klarar. Men vi får sjå.

Vi får i alle fall artiklar om sendingane i Valle radio og nye aviser, så får vi ta det derifrå.

Av og til må serveren som driftar Setesdalswiki og bloggen oppgraderast, og det har skjedd no. Eg vart noko forstøkt då eg skulle skrive bloggen og så sa maskinen ingen nett-tilkobling. Men det var visst ikkje bare serveren som måtte oppgradere, eg måtte også restarte maskinen min slik at dei nødvendige oppgraderingane kunne bli gjort.

Heldigvis oppdaga eg det så tidleg at eg likevel rakk å skrive litt på bloggen. I desse koronatider er det jo ikkje så mykje som skjer om ein tek unna det digitale. I dag var det ein ganske god dag for skriving, det vart nokre nye artiklar og så fekk eg lagt til Frans-Arne Stylegar sin artikkel om Sosteli som lenke til artikkelen om Sosteli Jernaldergard. Der fekk eg også lagt inn kart.

Det vart desse nye artiklane i dag:

• 18. apr. 2020 kl. 20:58 ‎Storheddervatnet (hist) ‎[227 bytes] ‎
• 18. apr. 2020 kl. 16:32 ‎Lunde forlag (hist) ‎[1 434 bytes] ‎
• 18. apr. 2020 kl. 15:56 ‎Laugardalstjørni (hist) ‎[241 bytes] ‎
• 18. apr. 2020 kl. 15:50 ‎Laugardalen (hist) ‎[435 bytes]
• 18. apr. 2020 kl. 14:55 ‎Rosetreet (hist) ‎[761 bytes] ‎
• 18. apr. 2020 kl. 14:48 ‎Amanda Engesland (hist) ‎[843 bytes] ‎

I kveld var eg redd at eg ikkje skulle få skrive nokon blogg, for Setesdalswiki var nede ei stund. Men heldigvis retta det seg, så her kjem nokre ord likevel.

Men eg har vore litt lat i dag, så det vart ikkje så mange artiklar som eg har hatt mål om. Målet har jo vore fem artiklar, men i dag vart det bare tre frå min datamaskin.

Etter kvar har vi vel snart fått nok informasjon om koronakrisa. I alle fall har eg skrudd av i lange periodar. Men etter det eg skjønar er det god nytte i smitteverntiltaka som er sette i verk. Difor vil regjeringa opne opp litt etter litt og først ut er barnehagane og deretter småskulen. Det er ikkje unaturleg, for barn blir ikkje alvorleg sjuke av denne pandemien.

Men eg tenkjer nok at dei som no har hatt heimekontor i fire veker, lengtar tilbake til småprat rundt lunsjbordet i kantina eller ved kaffimaskinen, anten dei drikk kaffi eller bare skal ha eit glass vatn i ein av dei mange pausane som det trass alt er i ein arbeidsdag.

Å vere lærar med heimekontor kan ikkje vere så heilt enkelt, det gjeld anten det er små eller store elevar, eller for den del, vaksne elevar, som dei eg hadde på Valle  Vaksenopplæring i mange år. Sjølv om ein får digital kompetanse, er det mykje anna som ikkje fungerer like godt. Så difor sender ein honnør til dei som står i striden i denne tida og minner om at dett kjem ein dag då vi kan sjå tilbake på våren 2020 og seie at Det gjekk bra.

Ein kan ikkje bare skrive, av og til må ein lese litt også. I dag var det lesedag for meg.  Eg hadde laga artikkel om Erik Kjebekk si bok Han falt på slagmarken, og då tenkte eg at eg burde lese boka, ikkje bare bla i henne.

Erik Kjebekk har skrive fleire bøker om kinamisjonærar, ikkje så unaturleg, han har vore tilsett som arkivar og mangt anna i organisasjonen og hatt tilgang til kjelder av mange slag. Boka kom ut i 2009 og er på 138 sider, så ho er ikkje så lang, men innhalde et jo ganske omfattande.

Vi får eit oversyn over arbeidet i Kina i den første tida Misjonssambandet hadde misjonærar der og om korleis dei ønska å ha lege både for eigne misjonærar og for kinesarar, og det var stort behov for medisinsk hjelp.

Men det var ei uroleg tid. Tønnes Frøyland kom til Kina i 1909. Mange røvarar streifa rundt, og etter bare fem år vart han skoten av ein slik røvar då han var ute for å skaffe medisin til ein annan røvar som han hadde stelt sår på. Sidan gav statet skadeerstatning for drapet, men tenesta som han skulle stått i heile livet, vart jo svært kort.