-Å arbeide i hagen gjev fred i sjela og vondt i ryggen.

Det var Aase Holen som sa dette i kveldens sending i Valle radio. Ho og Lisbeh Dalquist Homme hadde ein samtale med Siri Johannessen i samband med at Valle jordbruksklubb nyleg feira 90-årsjubileum på Oveinang grendehus. Det var eit stykke i Setesdølen om saka for ei veke sidan.

Dei to godt vaksne damene snakka ikkje bare om prydhage, som det heiter i sangen: Men ville du ikkje i prydhagen stå, der folk kunne skoda på deg. Nei, rett nok var dei samde om at Aase sin hage har vore ein prydhage. Men no har ho lagt meir og meir over til plen og har ein robotklyppar som steller den. Men ein blomehage er viktig for biene, og Aase hadde ein nabo som dreiv med bier, så blomar måtte ho ha i hagen, det vart gjerne litt honning på henne også.

Men dei snakka om gulrøtter, løk, både purreløk og kepaløk. Jordskokk kunne ein lage suppe av saman med brennesle og andre vekster tidleg om våren. Det var Lisbeth som var inne på det.

I Valle jordbruksklubb har dei for lenge sidan slutta med kunstgjødsel, det er hevd frå ku, hest og høns som gjeld. Hagen på Hovet hadde vldig mykje leirjord, så det har vore ein lang jobb å få god matsjord der. I Homme var nok det lettare.

Klubben pyntar til hausttakkefesten i kyrkja. Og så har dei Jon Ødeskaug som dommar. Han har vore det i 46 år og dei ville gjerne ha han med vidare. Og så ville dei ha med nye medlemmer, også dei som ikkje ville ha nokon dommar i hagen sin. Å vere med i Valle jordbruksklubb er ikkje så sterk binding, meinte dei. Klubben har bare eitt møte i året, det er møtet der dei får resultata og premiane. Men så kom dei på at dei også har ei hagevandring til medlemmene sine hagar, kanskje for å få idear, kanskje for å bare glede seg over å vere saman om hagegleda si.

Eg er for lite hagekyndig til at eg fekk med meg namna på alle plantene som dei snakka om, men hagegleda, den kunne ein godt merke i programmet.

Kva som elles var å høyre i kveldens program i Valle Radio kan du sjå eit oversyn over på Setesdaslwiki si side om programmet. 

Frigjeringsdagen 8. mai blir markert i Valle radio ved at Siri Johannessen har ein samtale med Jørn Buø om frigjeringa i Setesdal. Det er onsdagskvelden i den aktuelle timen som startar klokka 20.

I mogon kveld blir det eit møte med eldsjelene i Valle jordbruksklubb. Klubben har halde på i 90 år og er truleg ein av dei eldste som framleis er aktiv.

Her er programmet for veka:

Tirsdag 5. mai
Ansvarlig og tekniker: Siri Johannessen
18.00 Kvarteret med kåseri
18.15 Andakt med Svein Anton Hansen fra Norea
18.30 Sangtimen

20.30 Postludium med Niklos K. Besteland
21.00 Kyrkjebakken

Onsdag 6. mai
Ansvarlig og tekniker: Siri Johannessen
19.00 Tankar frå bibelen med Håvard Viki
19.30 Kommunen informerer med Sondre Rua Dokken

21.00 Ronnys blå time

Vi bur på landet like utanfor Mandal og byen kjem nærare og nærare. Noko av jorda som svigerfar brukte, er blitt søppelplass for regionen, og utmark er blitt industriområde. Der det før var elg i tunet, kan ein knapt sjå spor no om dagen. Rådyr er det imidlertid nok av, dei er raske til å finne godbitar i hagen. Og i Furulunden i Mandal er dei jo tallrike.

Men om natta søv vi, og veit ikkje kva som skjer. Men til jul fekk reidun eit viltkamera, så når vi ser kva det fangar inn om natta, skjønar vi at det er litt liv likevel.

I går heldt eg det ope kva vi skulle ha i datoartiklane framover når det ikkje er hendingar å skriv om. Det vart stev, og der er det nok å ta av. Men eg trur ikkje eg kjem til å legge dei ut på Setesdalswiki si facebookside, du får heller fylgje med på Framsida, der dei jo vil kome etter kvart.

Men i dag har det vore ein produktiv dag på Setesdalswiki. Det kom 10 nye artiklar i dag. Eg held på å skrive om dei som var talarar på Internatmøtene i Valle, og det er jo talarar som eg høyrde om frå eg var heilt ung. Mange var lærarar på Indremisjonsselskapet sin bibelskole i Oslo. Det er ikkje like lett å finne informasjon om dei på Internett, men i kveld fann Reidun Indremisjonsselskapets historie, så eg vil nok finne noko der.

Eg snakka med søster mi, Jorunn i Lyngdal før eg hadde funne bøkene. Medan mine var forviste til ei mørk krå på loftet, hadde dei bøkene i bokhylla i stova og ho skulle ein tur til Kristiansand i neste veke og ville ta dei med.

Då kom vi til å snakke om desse grand old men og plutseleg kom vi begge på at far brukte å herme noko som blei sagt om dyra på Tomb jordbruksskole, som Indremisjonsselskapet også var eigar av.

Kua seier Møøøøberg

Grisen seier Wisnøfff

Sauen seier Mææævik

Hanen seier Kykeli Hallesby

Vi lo godt saman ved minnet om den soga.

I arbeidet med artikkelen om Håkon E. Andersen, som var talar på Internatmøtet i 1955, kom vi til å minnast at han var i Tromsø i 1969 då Troms Indremisjon hadde kretsårsmøte der. Dermed vart eit gamalt bilete frå femti år sidan av Reidun og generalsekretæren leita fram og brukt i artikkelen om han. Den gongen var vi forlova, eg hadde vore ungdomssekretær i Troms indremisjon eit år og skulle begynne på lærarskulen om hausten. Biletet er teke utanfor Tromsø domkirke.

I dag var vi ferdige med prosjektet om Staute setesdølar. Vi presenterte 30 setesdølar på framsida og på Facebooksida til Setesdalswiki. Dette skulle vere eit aktivitetstiltak i desse koronatidene når det ikkje er vanlege hendingar å melde om, som arrangement av ulikt slag.

Om det var dette som gjorde at april vart ein spesielt god månad med over 38300 besøk, er ikkje godt å seie. Gjennomsnittleg hadde vi 1276 besøk kvar dag i april, og det er langt over det vi tidlegare har hatt i besøk.

No går vi inn i ein ny månad, framleis utan hendingar i særleg grad, så det spørs om vi kan halde oppe like gode besøkstal i mai som i april. Det blir spennande å sjå.

Onsdagskvelden hadde eg ein prat med Jorunn og Kåre då eg ringa inn på rebusar i Valle radio og då kom vi til å snakke litt om Setesdalswii. Kåre hadde funne mykje interessant stoff og fylgde med på utvilinga, verka det som, og det var jo ei hyggeleg tilbakemelding å få. Respons, ville nok Linda Eide ha sagt.

I dag tenkte eg at eg ville skrive inn Sverre Lund si liste over Internatmøtene i Valle. Det er over 30 år sidan dei slutta, eg var ikkje komen til Valle då, men hans hefte om Valle indremisjon 100 år har med mykje lokalhistorisk stoff. Det var i grunnen litt interessant å skrive inn dei mange gjestetalarane som var i Valle i desse 43 åra, for det var mange av leiarane i Indremisjonsselskapet både i gammal og nyare tid. Mange av desse er heller ikkje omtalt på andre nettstader, så eg må grave både i bøker og på Internett for å få litt stoff til ein artikkel.

Det ser ikkje ut til at ein skal gå tom for noko å skrive om. Men då eg utfordra Kåre og Jorunn til å bli med i skrivinga, var dei ikkje særleg lystne på det, og det ser ikkje ut til at vi blir så mange i denne lokalhistoriske dugnaden. Med nye dagar kjem mye høve til å skrive.

Vi burde nok finne eit prosjekt å legge ut på Facebook også i mai, vi får sjå kva det blir. I morgon ….

Når april no er omme, var målet å runde eit nytt tusental på Setesdalswiki. I skrivande stund manglar det ein artikkel, men den vil kome så fort eg er ferdig med bloggen, om då ikkje Geir har noko på lur som han legg inn medan eg no skriv.

I grunnen starta det med at eg skreiv om orgel i Valle og Hylestad. Stein Johannes Kolnes var konsulent for orgelet i Hylestad og Fjellgardane kyrkje, så då vart det artikkel om han og om ei av bøkene han laga som orgelforskar. Kyrkja vart vigsla av Johannes Smidt, så fekk vi ein artikkel om han også saman med to små artiklar om kyrkjegarden og arkitekten. Mellom alt dette laga Geir ei rekke artiklar frå turar han har hatt i Vegusdal-området, der han har merka seg namn og informasjon på skilta turløyper.

Så dermed runda vi 92.000 artiklar i kveld, for medan eg skreiv dette, kom den artikkelen inn. Han har fylgt den gamle Futevegen og skrive om bruer og andre ting der. Så no går vi inn i ein ny månad etter å ha brukt tre veker på dei sist hundre artiklane. Om vi held det tempoet, burde vi runde 93.000 før året er omme.

Her er artiklane frå i går og i dag:

• 30. apr. 2020 kl. 23:44 ‎Rekslønbekken (hist) ‎[829 bytes]
• 30. apr. 2020 kl. 23:39 ‎Torjus Bjåen (hist) ‎[639 bytes] ‎
• 30. apr. 2020 kl. 23:27 ‎Fjellgardane kyrkjegard (hist) ‎[265 bytes] ‎
• 30. apr. 2020 kl. 23:22 ‎Gaulsmyr (hist) ‎[740 bytes] ‎
• 30. apr. 2020 kl. 23:01 ‎Stompesteinen (hist) ‎[1 083 bytes] ‎
• 30. apr. 2020 kl. 22:43 ‎Johannes Smidt (hist) ‎[3 053 bytes] ‎
• 30. apr. 2020 kl. 20:57 ‎Vrålsbekken (hist) ‎[645 bytes]
• 30. apr. 2020 kl. 20:47 ‎Norsk orgelregister 1382–1992 (hist) ‎[629 bytes] ‎
• 30. apr. 2020 kl. 20:26 ‎Stein Johannes Kolnes (hist) ‎[1 324 bytes] ‎
• 30. apr. 2020 kl. 01:06 ‎Jabromyrkleiva (hist) ‎[721 bytes] ‎
• 30. apr. 2020 kl. 00:38 ‎Hangetjønn (hist) ‎[722 bytes]
• 29. apr. 2020 kl. 23:54 ‎Varpet (Vegusdal) (hist) ‎[901 bytes] ‎
• 29. apr. 2020 kl. 14:05 ‎Orgelet i Valle kyrkje (hist) ‎[1 372 bytes]
• 29. apr. 2020 kl. 13:27 ‎Orgelet i Hylestad kyrkje (hist) ‎[1 222 bytes] ‎
• 29. apr. 2020 kl. 11:31 ‎Dan René Dahl (hist) ‎[1 271 bytes] ‎

Vi opnar forsiktig, sa Steinar Kyrvestad i Kommunen informerer-halvtimen i Valle Radio i kveld.

Ein brukar to veker mellom kvar større opning, slik at ein kan sjå korleis det går og eventuelt vente om det viser seg å ikkje gå godt.

Men det er mange som lengtar etter normale tider att. Vi fekk høyre at han skulle ha time hos frisøren, men der var det over 80 på ventelista. Og i byggeforretninga i Valle var det tomt for maling, så der er visst mange som pussar opp no for tida.

I kommunen er det no sagt at det skal vere heimekontor ut mai, så det er jo ikkje så mange på kommunehuset. Men Bygdenytt kom i dag, og der var det informasjon om programmet til 17. mai.

Dette var også tema i samtalen Ørnulf Hasla hadde med Torunn Charlotte Nyberg. Der vart det snakka om biltog som skulle kjøre frå Rysstad til Homme og tilbake indre vegen slik at ein kunne stoppe nedanfor Valle bygdeheim. Og talen for dagen skulle vere på Valle Radio.

Før dette hadde han snakka med Roy Bakke i Visit Setesdal. Hotell og reiseliv har blødd denne våren, no vona dei å få litt av innanlandsmarknaden i sommar slik at når folk skulle på tur i Sør-Norge, kunne dei legge vegen om Setesdal. Marknadsføringa gjekk mest på det, etter det eg kunne skjøne.

I den aktuelle timen skulle han også hatt med seg mannen som skal organisere biltoget 17. mai, Jan Olaf Rysstad i Setesdal bilhistoriske forening, men han fekk dei ikkje tak i, så då vart timen avslutta med litt ekstra musikk.

I Opi sending var det Jorunn Lund Harstad og Kåre Rike som var i studio, det var helst lenge sidan sist, men dei var i godt lag og la ut rebusar og ordgåter i kjent stil. Det er ikkje så mange som ringer inn, så eg kom gjennom to gonger, og for det fekk eg eit flaxlodd, Gyro Kopprud og Kjellaug Rysstad fekk gåvekort på Coop og Joker.

Og så var sendinga slutt.

Kveldens sending i Valle Radio var som vanleg variert. Vi fekk høyre møtet som Norea Mediemisjon hadde på Nomeland bedehus fredagskvelden, eit tiltak som kom i stand takka vere Torfinn Brokke. I våre dagar kan ein jo ikkje ha møte, så det var bare dei som arrangerte møtet som var til stades, men med streaming og radiooverføring kan ein nå mange. I informasjonsdelen av møtet fekk vi også høyre eit intervju med ei kristen jente som vaks opp i ein heim der det var vanskeleg og vi fekk høve til å støtte arbeidet til Norea mediemisjon. Vakre tonar var det også,

Innslaget om droner i politiet handla om korleis dronepilot og politibetjent Christian Ekra i Kristiansand hadde kunna nytte varmesøkande kamera då politiet leita etter ei kvinne som hadde gått seg bort i Mandal. Takka vere dette kameraet hadde dei truleg redda livet til kvinna. Enno er det bare Agder, Trøndelag og Troms som har slike droner i politiet, men Ekra meinte at alle burde få det. Det kan vere nytting i mange situasjonar, både ved brann og leiting etter folk og dyr.

Deretter hadde Siri ein prat med Sigurd Langeid om påsketrafikken. Det vart 50 forelegg, men ingen vanskelege situasjonar. I desse koronatider kommuniserer politiet mykje digitalt, men det gjer dei også i normale tider i eit langt distrikt, kunne han fortelje.

Siste del av kvelden var vigd til eit møte med kantor og domorganist Dan René Dahl i Fredrikstad domkyrkje. Her fekk vi møte både mannen og musikken og han kunne ikkje tenke seg å arbeide med noko anna enn musikk, etter det eg skjøna. Han kom til Fredrikstad domkirke i 1996, så han har snart vore der i 25 år. I kyrkja er det fem kor og to kantorar, så han hadde mest ansvar for spelinga, om eg forstod det rett, men det inkluderte jo også speling for kora. Dahl presenterte sjølv musikken som vart spelt, og det gjorde han på fin og informativ måte, så det var godt å høyre på.

Bildet er frå Noreamøte på Nomeland. Torfinn Brokke på talarstolen,

Så er vi inne i siste veke av april 2020. I Valle Radio blir det sending dei komande tre dagane, alle dagar med Siri Johannessen som teknikar alle dagane og ansvarleg tysdag og torsdag. Onsdagskvelden er Ørnulf Hasla ansvarleg.

Tysdagskvelden er det grunn til å merke seg, for då sender radioen eit møteopptak frå Nomeland bedehus. I denne koronatida er det jo ikkje lov å ha møte med mange til stades, er det ikkje fem personar i same rom? Likevel har Norea-teamet saman med Torfinn Brokke funne ut at dei ville ha møte på Nomeland bedehus. Akkurat som så mange kyrkjer som streamer lokale gudstenester, ville Norea streame møtet frå Nomeland bedehus. Og så spurde dei om Siri ville reklamere for møtet i radioen. Då spurde ho om ho kunne få opptaket og sende det tysdagskvelden, og det fekk ho, så då blir det møte i radioen frå halv sju til halv åtte tysdagskvelden.

Etter eit innslag om korleis det er å vere dronepilot i politiet, vender Siri blikket til sin heimby Fredrikstad. Der har ho ein samtale med domkantor Dan René Dahl. Ho kallar programmet Preludium, det kjem før Postludium, der også Dahl er med.

Her er programmet:

Tirsdag 28. april
Ansvarlig og tekniker: Siri Johannessen
18.00 Kvarteret med kåseri
18.15 Litt musikk
18.30 Opptak av mediemisjonsmøte med Norea på Nomeland bedehus, med Harald Endresen, Ronald Arnesen, Esther Sæth og Torfinn Brokke, 24. april

20.00 Preludium, et møte med Dag Rene Dahl
20.30 Postludium med domkantor Dag Rene Dahl
21.00 Kyrkjebakken

Onsdag 29. april

19.00 Tankar frå bibelen ved  Torleif Harstad
19.30 Kommunen informerer ved Steinar Kyrvestad
20.00 Aktuell time ved Ørnulf Hasla
21.00 Open sending.

Torsdag 30. april
10 – 12 Sangstund med Anna Slaby Driel og Siri Johannessen
13 – 14 Valle barnekor inviterer til øving med Anna Slaby Driel

NETTRADIO via  https://valleradio.com/

I dag fann eg plata på Spotify som Siri Johannessen har brukt i torsdagssendingane der professor Olav Bø fortel små snuttar om folk og hendingar under temaet I Setesdals forteljetradisjon.

Og så let eg han fortelje.

Han meinte at mykje av denne tradisjonen er borte, i vår tid er det så mykje som skiplar. TV og radio fyller kveldane der ein før sat saman og røda og fortalde soger. No er mest både sogene og forteljarane borte, meinte han.

Heilt sant er det vel ikkje. Når Jørund Georg Jore set seg ned og fortel, då kan ein få glimt av ein slik forteljartradison, han er eit oppkomme av soger av nyare dator og litt eldre dato. Han hadde fødselsdag i går og eg er rimeleg sikker på at om det ikkje hadde vore koronakrise, hadde han nok hatt nokre gode soger til dei som feira kvelden med han.

Olav Bøe baserte sogene sine på Gamalt or Setesdal, og der er det kjelder til mange soger. Men det er nok ikkje så mange som er så godt kjent med det storverket lenger.

Ein av dei som er omtalt, er Esaias Bugge. Olav Bøe si soge er ganske kort. Setesdalswiki sin artikkel er basert på det som er teke med i Gards og ættesoga for Valle som Alfred Ryningen skreiv. Då får vi vite mykje meir. Eg laga den artikkelen i går. Han blei på mest 17000 teikn og skildrar mellom anna mange av rettssakene presten hadde.

Bugge var prest i Valle mest 50 år og ville ha jord til prestegarden og til borna. Han rana til seg ganske mykje jord, fortel Olav Bø.