I mange år ha Norsk Litteraturselskap hatt eit program der studentar frå sør kjem til Norge for å selja bøker i tre månader om sommaren. Kolportørane nyttar moped for å kome seg rundt, det er lettvint og billig, men sommaren 2023 var kald og det var merkbart mindre omsetning av bøker enn tidlegare. Det kunne vår nye ven Bramwell frå Kenya fortelje då han kom innom oss i dag. Sundag går turen tilbake til heimlandet. Vonleg fårdei nok inntekter til at det går rundt og at dei kan ha noko att til å finansiere studier i året som kjem. Bramwell studerer økonomi pg vonar å få jobb innan rådgjeving når han er ferdig.

Programmet hadde sitt siste år i år, bøkene var frå lager, og ikkje så lette å selje, for mange av kundene hadde alt kjøpt dei tidlegare år. No har folk heller ikkje kontantar, så det har gått mykje på VIPPS i år, kunne han fortelje. No gledde han seg til å kome heim til familien, og til å få ta eksamen og bli ferdig. Men det har vore vanskeleg i Kenya etter at det kom ny regjering, dei gjorde om på det systemet som hadde vore før, så no visste han ikkje heilt kva situasjonen ville bli. Slikt som dette les vi lite om i avisene, om korleis storpolitikken får konsekvensar for vanlege folk, han meinte at på landsbygda levde nok folk mest som dei gjorde før, om det var noko endring, var det vel heller at skattane var høgare for kvart nytt regime som kom.

Vi ønska han Guds vesigning over fullføringa av studiet og med å få seg jobb etterpå.

Uventa besøk kan vere svært hyggelege, og i dag opplevde vi eit slikt besøk då Aud og Arne Wihelm Haugland frå Kristiansand kom innom til oss. Dei er vener frå 50 år tilbake, då eg arbeidde i Den indre Sjømannsmisjon som redaktør av Fiskerens Venn. Arne Wilhelm var då velferdssekretær og Aud var husmor på betelskipet Elieser 4. Ho er frå Karmøy, så då vi kjørte mellom Bergen og Ålgård med små barn og måtte ha ferje frå Skudeneshavn til Stavanger, stoppa vi hos foreldra hennar for bleieskift på våre små.

Sidan har vi møtt kvarandre med ujamne mellomrom, og likevel er kontakten der med det same vi møter kvarandre. Det er fascinerande å sjå korleis gammalt vennskap kan halde gjennom mange år. Samtalen om gamle dagar gjekk over kaffe og eplekake og sanneleg kom vi innom nyare dagar også.

I siste nummer av Utdanning, medlemsbladet til Utdanningsforbundet, har Inge Eidsvåg ein kronikk som eg tenkte eg ville trekke fram litt frå. Han skriv om lærarar i skjønnlitteraturen. Hamsun hadde ikkje noko godt tilhøve til lærarar, verkar det som. Han skildrar visst spesielt lærerinnene som lite å samle på.

Men Eidsvåg, som var rektor på Nansenskolen, har ei liste med positive omtalar av lærarar i litteraturen. Best kjent er nok Bård skolemester i Bjørnsons En glad gutt frå 1860. Eidsvåg har også merka seg den blinde rektoren i Fusker du av Nordahl Rolfsen i Lesebok for folkeskolen frå 1928, Ei anna er Trine Torgersen i romanen av samme namn av Magnhild Haalke frå 1940. Johannes Vik er læraren i romanen Løgneren av Martin A. Hansen frå 1950 og i 1952 skriv Tarjei Vesaas om ei lærarinne i novellen Vesle-Trask i samlinga VIndane. Tre år seinare, i 1955, skreiv Jens Bjørneboe i romanen Jonas om overlærer Jochumsen, alle desse lærarane er skildra at dei har kunnskap, klokskap og kjærleik til barna, skriv Eisvåg.

Eg har ikkje lese nokon av av dei. Det burde eg ha gjort alt på lærarskulen, og slik blitt inspirert til eigne gode gjerningar.

-Du skriv ikkje så mykje på bloggen lenger, var ein kommentar eg fekk i dag. Og det er sant, eg har ikkje vore så flittig til å skrive i sommar. Før hadde eg ambisjon om å skrive kvar dag, men denne sommaren har ein slik ambisjon ikkje vore merkbar i hugen min.

Kva kan så grunnen vere til det?

Kan hende er det at eg har fått ein ny stol, og den er ikkje så komfortabel når eg skal skrive som den eg hadde tidlegare. Den høver godt til lesing og til å sjå på tv, men skriving krev litt meir aktivitet, og då kan eg ikkje lene meg tilbake i stolen.

Men takka vere Geir sin innsats, runda vi eit nytt hundretal på Setesdalswiki i går, så skrivinga der er ikkje heilt slutt, sjølv om det også der går seinare enn før. Når eg skal gjennom fem aviser dagleg, tek det si tid. Men kan hende vil aktiviteten auke noko når hausten no stundar til. Det er i alle fall å håpe. Eg har i grunnen planar om å lage ei slektsbok også etter at vi hadde slektsstevne i sommar, korleis det går, er eg nok noko usikker på. Men no kom det i det minste eit nytt innlegg på bloggen i kveld, så får vi sjå korleis det går.

Å ha bursdag og å ha konto på Facebook, det er interessant, i kveld vil eg takke for alle helsingane eg har fått. Eg har prøvd å trykke liker på alle saman, vonar eg ikkje har gløymt nokon. I tillegg til alle digitale helsingar kom også Solvor og Gaute, Brit og Sigurd i bil frå Varhaug og Jorunn og Ole Thorvald frå Lyngdal, så då kunne praten gå om laust og fast i mange timar.

På menyen hadde vi Bali kyllinggryte, fersken og seinare kaker og kaffe. Sjølv om folka rundt bordet er ganske bereiste, hadde ingen vore på Bali, men gryta som Reidun serverte med ris og salat, smakte nydeleg. Heldige med veret var vi også, så dei som ville, kunne gå ein tur, vi andre kunne nyte dagen saman inne eller ute, det var truleg same temperatur begge stader. Då høvde det godt med iskrem på kakebordet

I dag var Niklos K. Besteland og Olav Føreland på besøk. Niklos brukar å ha ein sommartur til Søgne for å besøke Olav, og då høver det å ta ein tur vestover til oss, noko vi set stor pris på. Praten går lett om laust og fast over kaffe, Reiduns klippekrans og krydderkake som Niklos hadde med.

Naturleg nok handlar noko om Valle Radio og Niklos sine program, truleg når han 500 før jol. Han hadde også med kjøreplan for programmet i går kveld, denne gongen eit program med musikk av Johannes Brahms (1833.1897):

1. Preludium og fuge i g-moll, spelt av domorganist Wolfgang Oehms i Trier på orgelet i Zisternienserklosterkyrkja i Nimmerod/Eifel
2. Es ist das Heil uns kommen her. RIAS kammerkor, dirigent Marcus Creed, Frå Zwei Motetten, Opus 29, nr. 1
3. Wenn wir in höchsten Nöten sein, RIAS kammerkor, frå Drei Motetten, opus 110, nr. 3
4. O Welt ich muss dich lassen. Frå samlinga Elf Choralvorspiele, opus 122. Organist Martin Rest på orgelet i Tallin domkyrkje i Estland

I kveld starta Valle Radio med andakt av Ove Berrefjord. Han er konsulent i Søndagsskoleforbundet og kjem til Setesdal denne veka for å inspirere søndagsskolelærarar no før eit nytt semester startar. Ove budde 11 år i Brokke og var svært aktiv på mange felt før han flytta til Svarstad i Larvik kommune. I morgon er han i Bygland, så blir det Bykle på torsdag og Nomeland på fredag.

Sist i kveldens sending var det postludium der Niklos K. Besteland hadde funne musikk av Johannes Brahms. Det var både vakkert og sterkt å høyre på. Heile kveldsprogrammet var slik:

18.00 Kvarteret, programinformasjon og kåseri

18.10 Andakt ved Ove Berrefjord frå Søndagsskoleforbundet med noko attåt. Nomeland bedehus

18.30 Folk og musikk med

– Hallvard T. Bjørgum om konserten med Ensemble Giorgi og grenseløs folkemusikk Setesdal Spelemannslag

– Dina Elfrida Wiik er god i quadcross

– Har Valle Bygdekvinnelag kurs for deg? Kristin Nomeland fortel om planene. Studieforbundet Kultur og Tradisjon Valle

– Ellen Svalheim om neste års blomsterenger – kjem til Setesdalsmuseet 31. august

20.30 Postludium med Niklos K. Besteland

21.00 Kyrkjebakken

I kveld hadde vi besøk av Nils Helge Golf. Han var saman med Torbjørn Greipsland, og samtalen gjekk lett om far til Nils Helge, Olav Golf. Han var min pedagogikklærar på Stavanger Lærerskole, men viktigare er det i denne samanheng at han hadde stor interesse for norsk utvandring til USA og har skrive bøker om det. Doktoravhandlinga hans handla om presteseminaret i Red Wing som utdanna nordmenn til prestar for utvandrarane.

Hovudfagsoppgåva heitte Opplysningsinteresser hos haugianerne og er ei på nesten 300 sider i A4-format. Den har ei rekke vedlegg som eg nok vil kome tilbake til å Setesdalswiki, mellom anna over haugianarar som tok artium, som vart lærarar og som vart ordførarar.

Olav Golf skreiv også fleire andre bøker, mellom anna om Knut Rettedal, Elling Eielsen, Haugebevegelsen og om Grundtvig. Så no har eg mykje å lese framover.