I dag har det vore ein fin dag på Sørlandet. Men to bilistar vil nok hugse dagen som dagen dei køyrde utfor Tregdeveien.

Den fyrste hadde vore i Mandal og var på veg heim. Ho hadde ei venninne med seg og barn i baksetet. I staden for å frontkollidere med ein møteande bil, tok ho sikte på grøfta utanfor huset mitt, og unngjekk bilen min med ein halv meter då bilen hennar vart liggjande på sida. Bilistar som kom forbi hjelpte henne å velte bilen på rett kjøl att, og så kunne ho kjøre vidare. Om den bilen som ho unngjekk å kollidere med, oppdaga kva som skjedde og fekk stoppa, er eg litt usikker på.

Vel ein time seinare høyrde vi eit smell. Like etter stoppa ein annan bil utanfor hos oss, så vi skjøna at noko hadde skjedd, men kunne ikkje sjå det frå vindauga. Då eg kom ut, stod ein bil på tvers over vegen, støtfangar og glass låg i vegen og ei ung jente stod med tårer i augo og litt skjelvande i vegkanten.

Bilistar som kom til fekk skuva bilen til sides slik at trafikken kunne kome forbi. Men då det rant bensin eller olje ut av bilen, vart NAF kontakta for å hente bilen. Fyrste bilen som kom til etter uhellet, var det ei jente som køyrde. Ho hadde hunden med seg.

Medan hunnen var ute, kom hunden fram i førarsetet og ville sjå kva som skjedde. Då hunden stod på to bein i setet og såg ut sidevindauga, trykte han på knappen som låste dørene på bilen. Dermed var hunnen utelåst, bilen sveiv med låste dører og hunden inni. Hunnen måtte då ringe til hannen i Mandal og be han kome med reservenøkkelen, og hunden i bilen og hunnen utanfor fekk 20 lange minutt før hannen hadde funne reservenøkkel og kome til unnsetning på det glatte føret.

Av dette har eg trekt ut tre lærdomar:

Moral 1: Ikkje få deg hund.
Moral 2: Om du har hund, så ta han ikkje med i bilen utan å setje han i bur bak.
Moral 3: Ikkje send hunden med hunnen.

Eg vart noko lei av sport på NRK1 i dag og zappa litt rundt mellom kanalane i familepakken eg abonnerer på frå Canal Digital. Då kom eg over Filmkanalen til TV2.

Dei viste ein film om Michelangelo Buonarotti, eg trur dei kalla den Han skapte et liv. Eg leita litt på Google og fann han her: http://www.imdb.com/title/tt0058886/usercomments og ei lenke på engelsk wikipedia til filmen her: http://en.wikipedia.org/wiki/The_Agony_and_the_Ecstasy_%28film%29

Ei anna lenke fann eg og på wikipedia. Den er til Det sixtinske kapellet http://no.wikipedia.org/wiki/Det_sixtinske_kapell Frå denne lenka kan du gå inn til versjonar på andre språk. Det er og litt om taket: http://no.wikipedia.org/wiki/Taket_i_det_sixtinske_kapell Særleg den engelske artikkelen er grundig.

Det var ein interessant film, så middagsluren forsvant denne dagen.

Allsidig kan ein nok kalle kvelden i går i Valle Radio. Det starta med at Øyvind snakka med elevar på Valle vidaregåande skule. Dei har ei **elevbedrift som rensar smykke for folk**, og dei fortalde om det og mangt anna rundt det å vere elev på sylvsmedlinja i Valle den fyrste halvtimen.

Deretter kom Liv Tanche-Larsen i studio og for å snakke om vedtaket i kommunestyret om å innføre **gratis barnehage i Valle frå desember 2008**. Liv er gruppeleiar for Arbeiderpartiet i denne kommunestyreperioden og fekk heile kommunestyret med seg på dette vedtaket i budsjettmøtet.

I **Kommunen informerer** var det Lisbeth Homme som var gjest. Ho snakka om Valle barnehage, der ho er styrar og om barnehagane generelt. Barnehagane i Valle er fleirkulturelle, nærare ein tredel av borna har foreldre frå andre land enn Noreg.

Så hadde Håvard Viki programmet Tankar frå Bibelen.

Deretter bytta ein programleiar, for frå klokka 20 var det Ørnulf som var radiovert. Han snakka fyrst med banksjef Vidar Homme i **Valle sparebank om Terra-skandalen**. Banken eig 0,47% av Terra, og er altså ein av dei 78 eigarane til finanskonsernet. Det er særleg når det gjeld IT-løysingar ein liten bank som Valle sparebank treng å vere ein del av eit større fellesskap, men og bankkort og forsikring får Valle sparebank gjennom Terra.

Rådmann Arne Tronsen kom så i studio klokka 20:30 for å snakke om Konsesjonsgrense 0, som har blitt eit aktuelt tema i kommunen. Ei sak om dette skal opp i kommunestyret 19. desember etter at ho hadde vore i formannskapet 5. desember. Det har jo og vore fleire innlegg i Setesdølen om dette.

Frå klokka 21 var det Rolf Erik som var radiovert. Han hadde med seg Kjell Olav Uppstad som makker og rebusane var henta frå Setesdølen tysdag. Folk ringde frå fjern og nær, så tida til 22:30 gjekk fort for Bitte og Ingun, som sat ved telefonane, og for Gudrun, som hadde teke over for Torhild som teknikar. Sjølv fekk eg vere flue på veggen ein triveleg radiokveld og nyte Bitte si nydelege sjokoladekake til kaffien denne desemberkvelden.

På blanke ettermiddagen, like etter klokka 16 i dag, fekk eg ein telefon frå ein lyttar som takka for at tysdagssendinga var tilbake. Sending hadde vore sakna i heile november, men då lyttaren såg i avisa at eg skulle på lufta i går kveld, var det glede i stova. Gleda var så stor at radioen måtte på timar før sendinga starta, slik at det ikkje skulle verte gløymt.

Kommentaren var mellom anna ein takk for andakten av Rita Åsen, som eg sende i Over ein open Bibel klokka 18:15. I tillegg var det ein stor takk til Niklos K. Besteland for programma han lagar og all den vakre musikken han leitar fram.

Til slutt lurte lyttaren på om det var nokon som hadde eit bilete av koret som song då orgelet i Valle vart vigsla. Det var visst i mai 1997, etter det ho hugsa. Dersom nokon har eit slikt bilete og kan hjelpe så vi får tatt ein kopi, hadde det vore strålande, både for meg og for lyttaren.

Difor sender eg ut etterlysninga på bloggen og vonar at du som les dette og var til stades i kyrkja ved vigslinga, og tok bilete der, leitar i arkivet og ser om du har eit slikt bilete.

Samstundes takkar eg for tilbakemeldingar. Det er mykje lettare å lage radio når ein får slik respons. Gama au….

Frå i dag av var tysdagssendingane i gang att, og det var godt for meg å vere på lufta att. Då eg kopla opp, var ikkje P4 inne, og det kom ikkje inn då eg kopla ned heller. Hyggeleg å få helsing frå lyttar i Nederland som gledde seg over programmet. Her er programmet eg hadde:

4. desember
Ansvarleg:Harald Haugland

18:00 Kvarteret
18:15 Over ein open Bibel
18:30 Noreamagasinet
19:05 Møteplassen
19:30 Christmas Carols
20:15 Dagens Buxtehude
20:30 Postludium ved Niklos K. Besteland: Musikk til advent
21:00 Kyrkjebakken

5. desember
Ansvarleg: Øyvind Jacob
Teknikar: Torhild Sandnes
Telefonvakt: Ingunn Uppstad

18:00 Aktuell time. Øyvind har gjester i studio
19:00 Kommunen informerer. Valle barnehage
19:30 Tankar frå Bibelen
20:00 Ørnulf sin time med gjester
21:00 Opi sending ved Rolf Erik Homme.

Så er joleheftet kome. Som vanleg er det ei teikning av Olav Bjørgum som prydar framsida, men inne i bladet er det færre illustrasjonar av han enn det vi har vore vane med å finne. Mange av oss finn ekstra glede i bileta hans. I år er dei bare å finne på side 17, 27 og 50.

Men det slår meg at det er mange bilete i Jol i Setesdal i år. Soga om Valle frilynde ungomslag og ungdomshuset Valhall av Bjug Åkre har fire bilete, det eine er til og med frå då huset vart brend. Torhild Austad sitt stykke Drama i Drivslid har og fire bilete, medan framhaldet av artikkelen som Birgit Skjevrak Skeie starta i fjor om Glimt frå den “gamle” Strondelene har heile fem.

Bjarne Tveiten har to artiklar i Jol i Setesdal i år. Den eine er om Vatnedalen i Bykle, den andre om Pilegrimsvandring til Røldal sommaren 2007. I den siste krydrar han stoffet med stev, dei dreg lesaren inn i artikkelen, og plutseleg har du opplevd litt av turen i lag med Bjarne.

Arne T. Aabø har skrive om Gjermund Kjetilsson Harstad, – ein heluve av ein setesdøl i Telemark. Olav M. Holen presenterer ein tekst av Axel Krogh i artikkelen Dei gamle fjell i syningom. Som vanleg dei siste åra er det ein kryssord og barnesider. Denne gongen er det elevar ved Bygland skule som har laga barnesidene.

Gunnar Hillestad fortel om På besøk hjå kunstnarparet Kohler. Salve Øina skriv om Skrivarfullmektig og moromann Salve Moy. Anne Løyland Haugå skriv om Eli Bø, meistervevaren frå Valle og Jørgen Løvland har ein artikkel om Eidsvollsmannen Olav Knutson Tveiten.

Frå Nordahl Rolfsens lesebok er forteljinga Guteliv om Targjei Gunnarson Kolshus frå Bygland teke med. Andres Helle har skrive om Knut Jonson Heddi, “ein mangslungen kar” i høve at det i år var 150 år sidan han vart fødd. Til slutt få me Olav Fjellestad som fortel om si fyrste elgjakt, ført i pennen av Rita Flottorp.

Men eg minner og om to dikt av Paal Vollen. Dei er jolerelaterte, Solsnu og Joleminne. Dikta hans er alltid til ettertanke.

Jol i Setesdal sine annonsar er kultursoge med dei mange steva. Også i år er dei med, mange av dei same frå år til år, men nokre nye kjem til. Dei er verd eit studium kvar einaste jol.

I år kostar det 60 kroner. Overskotet vert delt mellom mållaga i Setesdal.

I november var det ny rekord i sidevisingar. 5844 besøk (vel 190 dagleg i snitt) såg på 21.832 sider. Eg veit ikkje kor dei kom frå, men eg takkar dykk alle, det er hyggeleg å sjå at bloggen fungerer og har tekstar som folk finn det interessant å fylgje med på.

I november har eg ikkje hatt høve til å fylgje radioen på nært hald ettersom eg ikkje har vore i Valle og heime ikkje har ei løysing på Internett som kan få inn dei streama signala som vert sendt ut. Men tema for bloggen ser ikkje ut til å verte færre, heller fleire, sjølv om det nokre gonger er litt vanskeleg å vite kva ein skal skrive om.

I går skreiv eg inn den musikken som Niklos skal spele tysdagskvelden. Der var det ein komponist som heiter Melchior Franck. Han levde for 400 år sidan, og på norsk er det ikkje lett å finne stoff om han. Av tre tilslag på google er det eine frå bloggen min i går, det er mest utruleg kor fort google fangar opp det eg skriv.

Men wikipedia har artikkel om han på både tysk, engelsk og svensk, så du kan finne noko der om du vil førebu deg til tysdagskvelden. Sjå denne lenka til den engelske teksten: http://en.wikipedia.org/wiki/Melchior_Franck

Det er ikkje sikkert at alle som høyrde på kommunestyremøtet i Valle Radio onsdag 28. november, fekk med seg den sensasjonen det eigentleg var som skjedde i møtet der:

Etter framlegg frå Liv Tanche-Larsen i kommunestyremøtet vedtok kommunestyret i Valle å gje gratis barnehage til ungar i Valle. Vedtaket gjeld frå 1. desember 2008, det er altså ikkje slik som ein lett kunne få inntrykk av på nyhetene i dag at det skal gjelde heile 2008. Her er protokollen frå kommunestyremøtet når det gjeld denne saka:

**Tenesteområde C: Barnehagar**

**Framlegg frå Liv Tanche-Larsen: Valle kommune vil gje alle barn i barnehagane i kommunen eit gratis barnehagetilbod på 45 t/v frå 1. desember 2008. Ordninga gjeld som ei prøveordning på 2 år. Kostnad og finansiering: Inndekking av foreldrebetaling for desember månad kr 85000: Likviditetsreserven. Årleg auka rammetilskot og skatteinngang. Samrøystes**

Med dette vedtaket startar Valle kommune ein trend som det er på høg tid å gjennomføre. Staten har vedteke ny lov der skule og barnehage blir sett under eitt som samfunnet sitt arbeid med utdanning og oppseding. Skulen har i alle år vore gratis og pliktig, men fordi barnehagane har vore sett på som eit val, har ein vurdert det slik at då måtte folk betale. Med dette vedtaket gjer Valle kommune det einaste fornuftige og rette: Ser på barnehage og skule som to deler av same sak.

Regjeringa har arbeidd for å få til barnehageplassar til alle. Det har vi hatt i Valle i mange år. Men når no det vert gratis å ha barn i barnehagane våre, vonar ein å få småbarnsforeldre til å vurdere Valle som ein god plass å bu, og kanskje vil busette seg i kommunen. Lønna vil strekkje lenger når ein ikkje må bruke av henne for å betale barnehagen. Det naturlege vil vere at staten tek over finansieringa av dette, akkurat som dei i dag finansierer grunnskulen. Men det er nok litt langt fram. At Valle no går inn på ei slik ordning, vil gje konkurransefortrinn i kampen om arbeidskraft. Men det beste hadde nok vore om dette snarast vart gjennomført over heile landet.

Når barnehage og skule handsamast likt på denne måten, er det og naturleg at dei som arbeider der, vert handsama likt. Det vil seie at ein har same løn ved lik utdanning anten ein arbeider i skulen eller i barnehagen. Det kan vere neste mål å strekkje seg mot.

Gratulerer til Liv og resten av kommunstyret i Valle med eit viktig og framtidsretta vedtak.

Etter at eg skreiv om Knut Rygnestad i går, fekk eg ein e-post frå Knut K. Homme i dag. Han skreiv:

Hei Harald.
Det er gama å lese dei små stykki som du skriv på Valle Radio-bloggen. Du er oppteken av så mangt.

På bloggen i dag skriv du om Knut Rygnestad. Morsyster Kristi var gift med bror hans Knut, Hallvard (eller Hadvår, som me seier), som var bonde i Uppistog Rygnestad. Knut var prest i Trondheim det meste av tidi, men han var sterkt bunden til Valle og tradisjonane i dalen. Han skreiv ei doktoravhandling, men plent no minnest eg ikkje innhaldet. Var det ikkje om haugianismen, tru?

Det fekk meg til å gå inn på sidene til Nasjonalbiblioteket. Dei har ein database som heiter Sambok, der skal det meste av bøker som er kome ut i Noreg vere registrerte. Eit søk på Knut Rygnestad fortel at han var fødd 4. november 1909 og døydde 23. august 1977. Det syner seg at han skreiv fleire bøker. Doktoravhandlinga hans var

**Dissentarspørsmålet i Noreg frå 1845 til 1891** : Lovgjeving og administrativ praksis. – Oslo Lutherstiftelsen , 1955 – 390 s. -Avhandling (doktorgrad)

Her er ei oversikt over andre bøker han skreiv (utanom Slik var Setesdal):

**Ved evighetens kyst** . – Oslo : Indremisjonsforl. , 1939 – 20 s. –
**Veien mot Glitretind** . – Oslo : Indremisjonsforl. , 1940 – 130 s. –
**Kledt i botsdrakt** [Biografi over Christian Høy Müller]. – Oslo : Lutherstiftelsen , 1953 – S. 3-79.
**Det gode ord** . – Trondheim : Globus-forl. , 1961 – 59 s.
**Varsel og gravferdsskikkar** – Trondheim : (Brun) , 1963 – 20 s. – (Det kgl. Norske videnskabers selskab. Skrifter ; 1963: Nr 6)
**Biskop J.C. Heuchs syn på kvinnesak, målsak og totalisme** Trondheim : (Brun) , 1965 – 12 s. – (Det kgl. Norske videnskabers selskab. Skrifter ; 1965: Nr 1).
**Johan Christian Heuch : Apologet og stridsmann.** – Trondheim : Globus-forl. , 1966 – 217 s.
**Jord og himmel : Artikler og betraktninger.** Snøfugl – Melhus – 99 s. -ISBN 82-7083-027-5
Innhold:
Grunntonen var glede.
Overaktivitet i vår tid.
Livet har en mening.
Geistlig stil og form.
Presten og pietisme.
Vår folkekirke.
Forkynnelse og forkynnere.
Sjeleføde.
Gullmunnen har ordet.
Olsokarven.
Menn jeg møtte.
Evighetens sommer.

Eg tek gjerne mot meir informasjon om Knut Rygnestad. Send ein epost til harhaugl@gmail.com