Det er alltid moro å få respons på det ein skriv på bloggen. Gårsdagens bloggpost enda opp med seks kommentarar. Ein av dei var frå min gode kollega i Valle Vaksenopplæring, Øystein. Han skulle gjerne hatt eit eksemplar av boka eg skreiv om, Norges Bebyggelse Aust-Agder vestre del.

Det kan eg jo godt skjøne, for då ville han funne huset han bur i der oppe i Berg. Når eg ser på biletet av huset, ser det plent ut som i dag, med epletre i hagen framom.

Øystein har den finaste utsikta ein kan ha, tenkjer eg ofte her eg bur i ein sving midt i skogen i Mandal. Å stå i tunet i Berg og sjå ut over Hylestad, det er rein nyting.

I dag var det ein filosofisk debatt i P2 der programleiaren lurte på om det ligg i genene våre at naturen er vakker. Filosofiprofessoren meinte at det nok var det, for nesten same kva ein ser av urørt natur, så seier ein at det er vakkert.

Eg fkk desverre ikkje med meg så mykje meir av samtalen i Ekko eller kva programmet nå heiter, for eg skulle til frisøren. Då eg kom ut derifrå, var eitt års hårmanke borte, så no er eg klar for å ta imot søsken som vil ha ein sørlandstur til helga. Det blir stor glede å sjåast att. Det blir kortreist mat på menyen, for rådyret vi skal ete har beita i hagen vår og nytt godt av nedfallsfrukt frå epletrea. Vi burde vel hatt tilslørte bondepiker til dessert den dagen, slik at gjestene kunne smake på epla som rådyra likar så godt, men vi får no sjå kva som kjem på bordet når tida er inne.

I natt låg eg og tenkte, det gjer eg ofte før eg sovnar. I sommar fekk eg Norges Bebyggelse Aust Agder Vestre del. Der er alle husa som var i Hylestad kommune i 1954. Det er om lag 160 hus.

For kvar eigedom står det kven som eig han og om det er landbrukseigedom, står det storleik på besetning. Om eg sette opp ein tabell, ville eg finne ut kor mange kyr og sauer dete var i Hylestad då boka vart laga.

Så kunne eg gjere det same i Valle og lage ei samanlikning. Den kunne gje grunnlag for ein artikkel i til dømes Setesdal og Setesdølar eller andre tidsskrift eller blad.

Men det blir neppe gjort. For det fyrste måtte det vere meir av ein forskar i meg enn det er. For det andre er det neppe nokon som er interessert i ei slik oppstilling.

I det heile kunne ein finne ut mykje om ein gjorde slike studiar på tvers av eit materiale. Men så var det å gjere det. I dag har vi rekneark som kunne nyttast til eit slikt prosjekt. Ein kunne setje opp gardsnummer og bruksnummer nedover og folk og dyr bortover og får mykje interessant å samanlikne. Då ville ein nok få eit bilete av den store utviklinga som har vore på dei 60-70 åra som har gått sidan boka vart laga.

Men det blir neppe gjort.

Vi har som mange andre her i Mandal, rådyr som likar å finne mat i hagen. Dermed er det ikkje lett å ha ein fin hage, ein må finne planter som rådyra ikkje har på menyen.

Her ein dag var det eit rådyr på ved låven vår, like utanfor hagen.

-Ta eit bilde, sa eg til Reidun, ho såg på det frå vinduet i terrassedøra.

-Det går i eitt med resten av landskapet, så det blir lite synleg, meinte ho. Dermed vart det ikkje noko bilde.

I formiddag ringte det på døra. Vi venta ein elektrikar som skulle sjå på korleis vi kunne få fast straum i garasjen, der vi har fått ny garasjedør som går på straum. Foreløpig blir straumen henta frå ein provisorisk ledning, men vi vil jo ha det permanent, gjerne med eit par lyspunkt også.

Men det var ikkje elektrikaren, det var naboen. Han kom med eit halvt rådyr han hadde skote og meinte at vi burde ha halvparten, for dyret hadde nok beita mest hos oss.

Med det vart det rådyrmiddag på oss i dag. I tillegg vart det mykje godt kjøt i fryseboksen.

Gode naboar er gull verd.

I dag skrev jeg en artikkel om Harkmark kirke på Setesdalswiki. Den er jo noe langt fra Setesdal, så noen vil kanskje si at jeg beveger meg ut over de grenser som er naturlig for wikien. Men jeg leste at setesdøler i gammel tid, før både Kristiansand og Mandal  var etablert som handelssteder, dro over til Bjelland og deretter til Harkmark når de hadde noe å selge.

Harkmark har vært nevnt i Snorres kongesager, så stedet har historie tilbake til vikingtiden. Harkmark kirke feiret 400-årsjubileum i 2013, så det er en av de virkelig gamle bygningene på Agder det er tale om.

Kirken er ikke åpen, så jeg kom ikke inn i den.  Det har jeg vært før. Men utenfor står det en bauta over folk fra Harkmark som døde under 2. verdenskrig. Jeg tok bilde av bautaen og så fikk jeg hjelp av Helge til å slå opp i Dag Hunstads bok om Mandal og lese litt om dem. Han skrev ned de små biografiene, og jeg la dem inn på Setesdalswiki. I løpet av et år er det trolig noen som leser på bautaen. Nå som alle har oppslagsverk i lommen, vil de kanskje google for å finne ut noe mer, og da finner de vår artikkel og kan få mer informasjon enn bare inskripsjonen på steinen gir.

Ta gjerne en titt på artikkelen om du vil vite mer. https://www.setesdalswiki.no/wiki/Harkmark_kirke

Erlend Bjørtvedt tok bildet, som jeg fant på Wikipedia. På Setesdalswiki er det også bilde av bautaen og steinsettingen ved kirken.

-Det er en ting jeg ikke begriper, sier Professoren i dagens stripe i Vårt Land.

-Hva er det, spør kona fra lenestolen der hun betrakter sin vandrende ektefelle.

-Kinesisk, er svaret.

Jeg er i grunnen helt enig med ham, til og med uten å være professor. Sist uke var det snooker fra Kina på TV. I bakgrunnen var det flere reklamer, men de var ikke myntet på meg, for det var kinesisk. Spillerne hadde også kinesisk reklame på seg. Den var nok også siktet på de 200-300 millioner kinesere som ser på snookersendingene. Som man skjønner er snooker en svært populær sport i det folkerike landet.

Nå er det jo slik at jeg heller ikke trenger å forstå kinesisk. Vesle vitet kan brukes til å forstå norsk språk, og jeg slipper å lære kinesisk som fremmedspråk.

En tid nå har det gått en føljetong i Vår Land på lørdager. Helge Kjøllesdal, som vokste opp i Kina der faren var misjonær, skriver interessant om hvordan de strevet med å lære seg kinesisk. Og så ble alle misjonærene jaget ut fra Kina av Mao under kulturrevolusjonen. Da flyttet familien til Japan hvor de måtte lære et nytt språk. Det tok sin tid før Steinar Kjøllesdal kunne holde en enkel preken på japansk, og enda lenger tid å sette seg inn i de mange kulturelle konvensjoner som jo også følger språket.

Neste uke starter vaksenopplæringa igjen. Voksne elever skal lære et nytt språk slik at de kan få seg jobb og et meningsfylt liv i et nytt land. Om du har anledning til å ha kontakt med noen som strever med et nytt språk, vil de nok være takknemlige for å få mulighet til å snakke med en innfødt og dermed få praktisere språket og kanskje begripe litt mer.

I dag dukka ei plate av Marit og Irene opp i samlinga mi:  Bare stol på Gud. Eg har artikkel om duoen på Setesdalswiki, der står det:

Marit og Irene er ei musikkgruppe frå Godøy på Sunnmøre med sangevangelistane Marit Stokken og Irene Krokeide Alnes. Gruppa vart etablert i 1974 då dei to starta å reise for Det Vestlandske Indremisjonsforbund. Dei har vore i Setesdal fleire gonger, mellom anna på kyrkjelydsaksjon i Valle. 6. desember 2011 hadde dei plateslepp på Evje og i mai 2015 hadde dei møteveke på Hornnes bedehus og Evje bedehus. Dei har og gitt ut ei rekke plater, så sangane deira kan ein ofte høyre i andaktar i Valle Radio.

Frå 1976 har dei gitt ut plater og det er ein imponerande diskografi:

• 1976 Evighetens morgen (Utsolgt)
• 1978 Ordet om korset LyLp 526 (Utsolgt)
• 1980 Sang på vår vandring LyLp 536 (Utsolgt)
• 1981 I Jesu føderom LyLp 546 (Utsolgt) (Juleplate sammen med Odd Dubland, Ainos m.fl.)
• 1981 Et møte med Jesus Lyka 156 Utsolgt) ( Sang og vitnespyrd)
• 1983 Gud hører bønner Lyka 170 (Utsolgt)
• 1985 Vi har blitt kjent med Jesus Lyka 182 (Utsolgt) (Barnekasett)
• 1987 I Herrens hender LyLp 565 (Utsolgt)
• 1991 I Guds omsorg Lyka 217 (Utsolgt)
• 1992 Hvor går du? Lyka 224 (Utsolgt) (Sang og vitnespyrd sammen med Henning Persson)
• 1994 Stol på Gud Lynor 9407
• 1995 Våre kjæreste sanger Lynor 9515
• 1996 I Hans nærhet Lynor 9609
• 1996 In His presence Lynor 9610 (Engelsk versjon av ”I Hans nærhet”)
• 1999 Hvile i Guds plan Lynor9909
• 2001 I Herrens hender Lynor 0111 (Utgitt på nytt)
• 2002 Hold ut Lynor 0206
• 2004 Vidare med Jesus Lynor 0411
• 2006 Sang og vitnesbyrd Lynor 0605 (”Et møte med Jesus” og ”Hvor går du” utgitt på nytt)
• 2007 Marit & Irene – Våre kjæreste sanger Vol.2
• 2008 Grunn til glede
• 2011 Ennå er det håp
• 2013 Marit&Irene 47 favoritter. 3 Cd-er med originalinnspillinger fra 1978-2008 Lynor 1301
• 2013 Jule-cd En stjerne skinner Lynor 1303

I dag vart det ein god dag for Setesdalswiki. Eg talde nesten 50 ulike artiklar som har vorte handsama, det vart visst oppretta nesten 20 nye artiklar.

Nokre av artiklane var relatert til Landsskytterstvnet 2019 på Evjemoen. I prinsippet kunne vi hatt artiklar om alle deltakarane, men vi har jo ikkje kapasitet til det. Men vi har klart å få på plass artiklar om vinnarane i dei ulike greinene som vart vist på TV i det minste. Vi burde jo hatt Kongelaget 2019 komplett, om vi klarar det, veit eg ikkje.

Så har Geir vore ein tur oppover i Bygland og funne noko stoff han kunne supplere nokre av artiklane med. I tillegg har eg bladd i nokre gamle Setesdølen og der funne stoff som kunne bli til artiklar.

Det er ekstra moro å sjå at talet på artiklar veks. Det hadde vakse endå meir om vi hadde vore fleire som skreiv. Det er jo ingen ende på kva ein kan skrive om på Setesdalswiki. Sjølv har eg jo laga artiklar om salmediktarar så vel som skyttarar denne veka. Når ein har ein artikkel om ein som har gitt ut plate, kan ein jo skrive om sangane på plata, og dermed også om salmediktarane. Dyp av nåde var ei slik plate som har fått fleire artiklar siste veka.

Kan hende bør eg ta meg på tak og skrive ein artikkel om han som dikta songen Jeg går til himlen. Då fyller eg ut endå ei rød lenke i artikkelen Dyp av nåde.

Jordbær er på hell og bringebær går kanskje også mot slutten. Men eit bær har liten sesongvariasjon og kan kjøpast heile året: Tomaten.

Denne sommaren har eg hatt tomat på menyen til alle måltider, så å seie. Ikkje så ofte til middag, men eg tek gjerne ein tomat eller to før måltidet.

I ungdommen seilte eg som dekksgutt på ein fjordabåt i Ryfylke, Jøsenfjord. Då frakta vi mykje tomatar frå tomatdyrkarar på øyane til Stavanger, der grossistar henta dei og distribuerte dei vidare. Den gongen åt eg tomat med litt sukker på, og det er framleis godt, men han kan like gjerne etast utan noko tilsetting.

Eg har ein kuttar som kuttar han opp i små terningar. Eg deler tomaten i to og legg han i kuttaren. Bang! Katten, som sit og ventar på å kanskje få litt frå måltidet vårt, pilar ut når det smell. Fire smell på to tomatar, og så kan ein ete det heile med skei før måltidet startar. Då treng ein i grunnen bare ei skive, så er ein mett.

Om eg skulle få lyst på noko mellom måltida, er det lett å ty til ein tomat då også. Søte og gode ligg dei i ei skål på kjøkkenbordet. Før kjøpte vi tre-fire tomatar, no går det helst i kilovis.

Også agurk kan kuttast i den kuttaren eg brukar til tomatar, men den er ikkje så velsmakande, så det blir helst som agurksalat til middag, for eksempel til laks.

Ta deg ein tomat, du også!

I dagens Setesdølen er det ein stor annonse for ein konsert i Bygland kyrkje. Datoen er torsdag 13. august, men noko må vere feil, for torsdag er 15. august.

Gospelgruppa 4th + Main består av fire unge menn frå Nashville i Tennessee. Dei er på Norgestur, og då legg dei turen om Bygland. Det er jo i seg sjølv imponerande, men det skuldast nok det gode samarbeidet Harry Andersen har fått til med Skjærgårdssang og Finsland Gaither Music Club.

På heimesida si presenterer dei seg slik:

“Harmony has always played a major role in the music for me.  It draws the listener in immediately and makes you want to sing along.  Sometimes it’s quite unexplainable.  4th & Main continues that tradition.”

— Wayne Haun, Ten-time GRAMMY® nominee and three-

Tenke det, ønske det, ville det med, men gjøre det, det evner jeg ikke.

Slik skriver Henrik Ibsen om Peer Gynt, fritt etter hukommelsen. Det begynner å bli lenge siden jeg leste Peer Gynt, så hukommelsen kan nok svikte litt.

Men sitatet kom for meg da jeg i dag ville skrive om Kongelaget på Evjemoen. Jeg antar at mange fulgte skytingen på TV i kveld, og derfor tenkte jeg at Setesdalswikki skulle være litt aktuell og ha artikler om folkene vi så på TV.

Men ting tar tid og så måtte jeg ha en middagslur og da jeg sto opp, var det snooker på tv, så dermed ble jeg sittende og se på det i stedet for å følge planen jeg hadde i natt.

Under sendingen viste det seg at det var en person som ikke var i Kongelaget som lenge ledet konkurransen. Jeg hadde fremdeles bare artikler om to skyttere. Og slik er stillingen fremdeles. Om det blir flere artikler, får vi se. Kanskje evner jeg det i morgen. Men det kan like gjerne gå med meg som med den gode Peer, for vi har vel alle en Peer i oss. Vi går utenom Bøygen og stikker av når det drar seg til. Om det så bare er for å ta en middagslur eller to.