I dag runda vi eit nytt hundretal. Det var datoartikkelen 31. juli 2021. No som samfunnet opnar opp meir etter korona, blir det fleire aktivitetar ein kan melde om, og på denne datoen er det både kunstutstilling og folkemusikkfestival. Då eg etter å ha skrive artikkelen om Ole Tom Nomeland, han vart 50 år 9. juli 2021 og hadde fødselsdagsomtale i Aftenposten, skulle sjekke talet på artiklar, var vi plutseleg på veg mot 93 500 artiklar. Om det går like fort som denne gongen, lurer eg litt på, for no brukte vi bare fem veker på 100 nye artiklar.

Det skreiv eg på Såpekassen, diskusjonssida på Setesdalswiki. Den er det ingen som bruker, vi er ikkje så mange som skriv, så diskusjonar blir det lite av. Det synest eg er bare bra, på Wikipedia diskuterer dei om alt mogleg, men då går artikkelprodusjonen ned.

Torbjørn Greipsland er tilbake i Mandal og han kom ut ein tur. Då fekk eg lista hans frå boka Helt til jordens ende med namn på 862 norskamerikanske misjonærar som eg kunne legge ut på Setesdalwiki. Den ligg nå ute, oppgåva blir å skrive om alle desse misjonærane. Det får kome etter kvart.

Som du skjønar, er ikkje Setesdalswiki avgrensa til Setesdal. Då vi starta, var vi nok det, men nettstaden et seg ut over grensene både til dalen og landet. Når ein googlar noko, finn jo søkemotoren det lett, same kva nettstaden heiter, så eg har ingen planar om å bytte namn, og avisa Setesdølen sine overskrifter gir nok framleis mest grunnlag for artiklar.

I dag vart det altså artikkel om setesdølen Ole Tom Nomeland, han bur på Nesøya i Asker, men trødde barneskoa på Rysstad. Så får vi sjå kor vidare skriving fører oss.

Då Jorunn og Ole Thorvald var her i går, hadde dei med Misjonsselskapet sitt jubileumsskrift I tro og tjeneste i to bind. Det var mursteinar å bla gjennom og dei som skulle skrive historia om den eldste misjonsorgansiasjonen i landet, må ha hatt litt av ein jobb.

Lysinga vart å la første bind handle om Sør-Afrika, Madagaskar og Kina, og så kom andre bind med omtale av dei nyare misjonsfelta organisasjonen etter kvart fekk.

For ein som gjerne vil skrive leksikon basert på kjelder, var det dessverre eit puslespel å begynne å leite i, for det var ikkje noko register som kunne hjelpe meg til å finne kor dei ulike misjonærane var omtalt, Det var mykje lettare i Indremisjonsselskapets historie. Der hadde Ola Rudvin laga fleire register etter kva teneste folk hadde. i tillegg hadde han også laga eit register som viste kor folk var omtalt.

Etter kvart får eg prøve å finne ut av det. I tro og tjeneste har eit register over misjonærar i dei ulike landa, så eg må kanskje lage ei liste basert på land og så finne informasjonen andre stader.

Men i dag var det helst for varmt til så mykje tankearbeid, så eg kom meg etter kvart gjennom avisene, men så måtte eg ha ein pause, Då tok eg bildet av dei gule fredløsblomane som no står så fint i hagen.

Kan vi kome på besøk med jordbær og is i ettermiddag? Meldinga tikka inn på mobilen, det vil seie, den var på lydlaus, så tikkinga var borte. Avsndar var søster Jorunn og eg var rask på telefonen for å bekrefte at det kunne dei.

Så då blei det jordbær og is frå dei og Mandalskringle til kaffien i dag. Og så vart det eit skikkeleg dykk i gamle minner som vi kunne sjå saman på tv etter at Helge hadde scanna dei, bilder mest frå Ålgård, nokre så gamle at vi knapt visste kven som var på dei.

Slike gamle bilder er viktige å ta vare på, vi kan ikkje bare kaste dei, i alle fall ikkje før dei er scanna og lagra digitalt.  Det gjeld også bilder av folk vi ikkje kjenner. Facebookgruppene med Gamle bilder frå Bykle og Valle, og tilsvarande frå Bygland og andre stader, er jo populære blant mange.

Eg trur nok eg kjem til å dele nokon av bilda etter kvart, slik at andre også kan få sjå dei. Kan hende vil det då dukke opp minne om folk som er på bilda og som vi kan glede oss over saman.

Ole Thorvald hadde også med seg NMS si historie og ei bok om Gustava Kielland. Eg har artiklar på Setesdalswiki som kjem til å få stoff frå desse bøkene. Sigmund Edland skreiv om starten på misjonsarbeidet på Madagaskar, og då trong eg meir informasjon om misjonærar som har vore der. Det håpar eg å finne i desse bøkene.

Når Jorunn og Reidun møtest, blir det ofte ein del snakk om strikking. Det fall heilt bort denne kvelden, eg trur dei hadde godt av ein pause.

I dag skreiv eg ein artikkel på Setesdalswiki som eg har ruga på ei stund. Den handla om predikanten som vart journalist og forfattar, Harald Stene Dehlin. Han var frå Tune i Østfold og hadde mange ulike jobbar før han kom på Indremisjonsselskapets bibelskole i Oslo. Der gjekk han på toårig sekretærlinje og sidan vart han predikant og ungdommssekretær for Indremisjonen i Kristiansand.

Dette var før krigen, så det er nok ikkje så mange som hugsar han frå den tida, sjølv om han truleg var i Setesdal den gongen. Han var også med i illegalt pressearbeid under krigen og måtte i fengsel for dette.

Om det var dette pressearbeidet som gjorde at han vart biten av journalistikken, veit eg ikkje, men alt under krigen gav han ut fleire romanar, så skrivelyst, det hadde han. Men det kom knapt fleire skjønnlitterære bøker frå han etter krigen, Då fekk han jobb i Vårt Land, seinare i Morgenposten. I 1963 begynte han i Aftenposten som journalist med spesialitet på kyrkje- og kristenliv, og der vart han verande til han gjekk av med pensjon.

Som journalist gjorde han mange reportasjereiser, og mange av dei vart også til bøker. Han skreiv historieboka om Misjonsalliansen då dei var75 år i 1976.

Sjølv møtte eg han då eg var med på eit seminar for kristne journalistar det året. Sidan var eg saman med han då eg var med i representantskapet i Misjonsalliansen medan John Olav Larssen var tilsett der.

Difor var det moro å kunne skrive om han på Setesdalswiki, ikkje minst ettersom eg fann ut at Wikipedia ikkje hadde artikkel om han til tross for at han gav ut minst 20 bøker.

Men bilde av han, det var vanskeleg å finne.

Gunnar D. Ose var gjest i studio i Valle Radio i kveld. Han er leiar i Setesdal spelemannslag, men spelar ikkje sjølv. Det gjorde far hans, Dreng Ose, så han fekk nok folkemusikken inn alt som liten.

I sendinga i kveld fortalde han om aktivitetar på Spelemannsfestivalen i år, Då skal dei mellom anna ha vandring på Rysstad og besøke stader der spelemenn heldt til. Annbjørg Lien skulle visst vere guide, og arrangementet er kunngjort i heile landsdelen. Første guida turen er alt fulltegna, mest med folk utanfrå, så no må folk hive seg rund og ringe Annbjørg og melde seg på.

Det skal også vere konsert i Hylestad kyrkje, så det er ikkje noko å seie på programmet, det er variert og spennande. Men det er visst ikkje kappleik i år, bare konsertar. Det hadde visst med korona å gjere. Korona gjer også at det er sterk begreningsning på kor mange som kan vere i lokala under konsertane, og det er første mann til mølla når det gjeld å skaffe seg billett.

I sendinga i kveld var det også eit innslag kalla Jordbærnytt, i motsetning til Setesdølens Agurknytt. Her snakka Siri Johannessen med Arne Holskog og jordbærplukking på Helle. Endeleg snakka ho med Webjørn S. Espeland frå NRK P1 – Reiseradioen som sender frå Valle i morgon, torsdag 8. juli,

Kveldens Postludium handla om ein for meg heilt ukjent norsk komponist som var organist i Oslo, Thore Ulf Haukner. Han døydde i fjor, og programmet var eit minneprogram der vi fekk høyre noko av musikken han komponerte. Kjetil Bergheim fortalde om komponisten

Den prektigkledde sommerfugl
er fløyet fra Guds hånd.
Han ga den gyldne ringer
og røde purpurbånd.

Han lærte den å flyve høyt,
høyere enn jeg er.
Den har nok fuglens lyster,
men ei dens dun og fjær.

Og alle verdens mennesker
og alle kongebud
ei gjøre kan en sommerfugl.
Det kan alene Gud

Slik skreiv Henrik Wergeland. Av ein eller annan grunn var Wereglands amla verk den første boka eg kjøpte. Då var eg svært ung og hadde tent nokre kroner på å skrive lesarinnlegg i Stavanger Aftenblad.

No for tida får ein ikkje pengar for å skrive debattinnlegg i aviser. Likevel er dei fulle av slike innlegg. Det er tydelegvis populært å få meiningane sine på papir, ikkje bare på ein blogg, som jo alle kan starte.

Plussord er ein minuttandakt som kan få på Facebook kvar morgon. Den har eg lagt til slik at den dukkar opp i feeden min, det er godt.

Her er omtalen av programmet slik dei presenterer seg sjølv:

Gjennom snart 28 år har TV Inter produsert programmer med trosinnhold for TV2 og NRK. Nå tar vi for alvor skrittet ut i den digitale virkeligheten. Vårt første store prosjekt i sosiale medier er PLUSSORD.

Plussord er små daglige ord for dagen på Facebook og Instagram med Egil Svartdahl, Lisa Børud Gustavsen, Sunniva Gylver og Andreas Hegertun.  Hver morgen gjennom hele uken legger vi ut andakter som varer i ett minutt. Målet er å gi hele Norge det vi mener er verdens beste start på dagen: En liten tanke rundt et Bibelvers og velsignelsen.  Våre følgere på Instagram og Facebook kan laste ned eller se andaktene på telefon, nettbrett eller PC. 

Èn ny andakt for hver dag. 

Vi treng slike plussord. Sjølvsagt er det flott å få det levande, men i pandemien har det vore godt å få det digitalt-

Medan Rønnaug og familien er på ferie, har dei omadressert Aftenposten til oss. Frå før har vi Setesdølen, Lindesnes, Fædrelandsvennen og Vårt Land. Det blir fem aviser på mange av dagane, sjølv om ikkje alle kjem ut kvar dag.

Sjølv for ein aviselskar kan det bli i meste laget.

Men det er mykje å følgje med på og lese om. I dag var hovudsaka i Vårt Land ein stor artikkel om ein vanskeleg personalsituasjon i kyrkja på Jørpeland i Ryfylke. Etter å ha lese den, kunne ein nok konkludere med at kyrkja er ingen sundagsskule, om ein med sundagsskule meiner god og snill og grei med alle. Heller ikkje sundagsskulen var slik alltid., forresten.

I Fædrelandsvennen handlar det mykje om Sørlandsnyhetene, som visst er ei side på Facebook der ein kan kritisere politikarar i bystyret i Kristiansand anonymnt, karakterisere dei, eller rettare karakterdrepe dei, så å vere bystyrepolitikar i Kristiansand er heller ingen sønsdagsskule om ein legg same definisjonen til grunn. Men der får politikarane pengar ut av dansen, for debattane er så lange og intense at dei ikkje rekk over saklista, og så må dei ha ekstra møter med ny utbetaling av godtgjersle.

I Kristiansand har dei kvar haust ein Protestfestival, programmet for den var visst klart no, men eg har ikkje sett det enno. Om politikarane stiller opp der, veit eg derfor ikkje, men sjølv om den heiter Protestfestivalen, har den meir eit preg av å vere ein dialogfestival.

Og dialog er godt, om folk set seg saman og snakkar for å forstå kvarandre, då kan det endåtil blir fred i Midt-Austen, las eg ein stad. Men om dei lukkast på Jørpeland eller i Kristiansand eller i Valle, det vil tida vise.

Eg er glad eg slepp å kjøre til Arendal så ofte. No har vi vore der eit par gonger i vår i samband med at Reidun fekk problem med auga og augeavdelinga for Sørlandet Sykehus held til i Arendal. På gode vegar aust for Kristiansand går turen unna, og det er jo flott å sjå at den nye vegen vest for Kristiansand også tek form.

Kvar gong vi kjører forbi, undrast vi oss over koleis dei greier å halde hjula i gang når det gjeld logistikken i arbeidet: At ein gravemaskin skal vere her eller der, at lastebilane skal kome til rett tid, at betongbilane skal levere betong når det er klart til støyping. Alt det planleggingsarbeidet som må til, det krev systematikk og orden i mange ledd.

Så kjem vi aust for Kristiansand, og der blir det annan fart, då går det opp i 100 km i timen og mila blir fort lagde bak oss. Det er nesten alltid nokon som har meir hast enn andre, så ein må ha augo med seg i speil og elles og kan ikkje bruke mykje tid på alle duppedittane som kunne vore greie å bruke, til dømes for å justere vinden frå aircondition når det går ut over dagen og sola varmar eller å finne nyhetene på heil time.

Mange likar å  ha høg musikk på når dei kjører, av og til kan vi høyre bilar utanfor huset vårt med drønnande bass lenge før vi ser dei. Men vi likar å ha det stille, vi snakkar litt saman eller bare nyt å vere på tur i lag.

Vel framme finn eg ein plass å parkere og Reidun går inn for å få ta den kontrollen ho er innkalla til, Og så er vi på heimveg att.  Denne gongen vart turendokumentert med eit bilde frå bilen der vi ser inngangen til sjukehuset. Som i Kristiansand må vi gå gjennom ei tube og får spørsmål om korona før vi får gå inn.

Denne helga er det Sørlandsgaloppen. Over 1000 orienteringsløparar i alle aldrar er i regionen for å springe og konkurrere om heder og ære. Det legg press på å finne overnatting, og vi vart velsigna med besøk av Margrete Solvik og hennar familie. Då vi budde på Stokmarknes, var vi kolleger med foreldrene hennar, Ester og Ole Vidar Solvik, så ungane deira vaks opp saman med våre.

Margrete og familien bur i Bergen, no skal dei springe på Sørlandet denne helga, og det er ikkje sikkert vi får sjå så mykje til dei, for dei har det travelt. Margrete jobba tidlegare på Sørlandet sykehus Kristiansand, så ho har mange vener frå den tida som ho også vil besøke. Men i kveld stakk dei innom oss, og då vart det mimring om vener og kjende frå tida vår i Vesterålen.

Dagens konkurranse var gateløp i Mandal. -Korleis gjekk det, sprude eg. -Vi vart ikkje sist, var svaret, og meir fekk eg ikkje vite om det sportslege resultatet. Det verka som om det viktigaste ikkje var å vinne, men å ha det hyggeleg. I morgon er det løp i Furulunden med start ved Lysthuset, så om du er ute på tur i området frå etter klokka 14, vil du nok treffe på dei. Men det er lova regn, så kan hende får dei ha området for seg sjølv utan så mange andre på tur.

For meg og Reidun blir morgondagen ein ny tur til Arendal der Reidun skal ha kontroll på auget etter operasjonen.

Margrete og Håkon i gyngestolen, Emilie i sofaen