I dag kom eg meg vidare i arbeidet med artikkelen om artiklar om kyrkjepolitikk på 1800-talet. Det er interessant, men ikkje så lett å finne ut av, så eg tok ein telefon til Margunn, og ho leita fram og sende meg lenker, så no har eg fått laga ein artikkel om ein av dei som var med på Det 3. frivillige kirkelige landsmøte. Det synte seg at han hadde artikkel på svensk Wikipedia, då fall mange brikker på plass.

Så tenkte eg at eg skulle skrive litt om dei mange misjonærane som er omtalte i Torbjørn Greipsland si bok Helt til jordens ende. Nils Astrup var misjonær i Sør-Afrika og overtok etter Schreuder som misjonsbiskop, vigsla i Nidarosdomen. Der kunne eg finne stoff i Norsk misjonsleksikon. Det synte seg også at han hadde artikkel på norsk Wikipedia, men det oppdaga eg ikkje før på slutten av skrivinga. Men då kunne eg i det minste hente bilde av han frå bildearkivet Commons.

Alt i alt, mykje lesing, ikkje så mykje skriving.

Henrik Sophus Baldæus Broch (født i Bragernes 23. november 1819, død i Oslo 19. oktober 1905) var jurist og lærer i kirkerett ved det praktisk-teologiske fakultet ved Kristiania universitet fra 1860 til 1904. Han var justitiarius i Kristiania stiftsoverret fra 1880, generalauditør fra 1889 til 1901. Henrik Broch var medlem av kommisjonen som utredet loslovgivningen i 1875 og dissenterlovgivningen i 1879.

	Broch stod den Johnsonska riktningen nära och var aktiv i den kyrkliga debatten.
– Svensk Wikipedia

Bibliografi

• Norsk Kirkeret 1904

Heder

• Kommandør av St. Olavs Orden 1993

Kilder

• Omtale i Drammen byleksikon
• Sophus Broch i svensk Wikipedia

Nils Astrup (født 30. august 1843, død 1919) var en norskamerikansk misjonær. Han var født i Grue i Solør og tok studenteksamen i 1860, 2. eksamen ved Universitetet i Kristiania i 1861 og juridisk embetseksamen i 1866. i 1877 tok han teologisk embetseksamen.

Familie

Foreldrene til Nils Astrup var cand.jur. Nicolai Astrup og Hanna Astrup, født Døderlein. 22. februar 1872 ble han gift med Anna Katharina Agatha Ursula Astrup, født Thurman.

Tjeneste

Etter juridisk utdannelse var han fullmektig hos sorenskriveren i Salten fra 1866 til 1870. Deretter bestyrte han et guttehjem og pikehjem i Kristiania fra 1870 til 1878, Fra 1879 til 1883 var han sokneprest i Norddal, deretter ble han av Den norske misjon ved Schrøder sendt til Sør-Afrika der han arbeidet ved stasjonene Entumeni som Hans Paludan Smith Schreuders etterfølger og ved Untunjambili, hvor han døde.

I 1902 ble han ordinert til misjonsbiskop i Nidarosdomen.

Bibliografi

• En Missionsreise til Limpopo. Gjennem Zululand, Swaziland og Tongaland ind i Riget Umgaza. Kristiania 1891: Steen
• Zulumissionens mål – Afrikas hjerte. Et Ord til Venner af det mørke Fastland om Missionsudsigterne, belyst af Prophetierne, Historien og Nutidsbegivenhederne. Utgitt i Christiania 1903

Heder

• St. Olavs Orden 1. klasse 1903

Kilder

• Norsk misjonsleksikon bind 1 spalte 126
• Artikkel om Nils Astrup på Wikipedia
• Helt til jordens ende artikkelen Informasjon om norskamerikanske misjonsprester side 289

I det siste har eg halde på med skriving om Det frivillige kirkemøte. I dei artiklane har kjeldene namn på folk som hadde oppgåver, men dei er bare omtalte med etternamn. Så då må det eit detektivarbeid til for å finne ut kven dei var.

Det er vel ikkje så vanskeleg når det er tale om biskopar, men kjeldene syner også til lekfolk som var med i komiteane, og då må eg grave litt ekstra.

Her er litt å lure på truleg både ein fredagskveld og ein laurdagsmorgon frå Det tredje kirkelige landsmøte som var i 1887:

Komite til å forberede neste møte ble

Biskop Essendorp, statsråd Johan Sverdrup, gårdbruker Berger, professor Gisle Johnson, professor Munch, justitiarius Broch, sogneprest Brun, kirkesanger Presthus og lærer Rusdal.

Suppleanter

Professor Petersen, statsråd Nils Hertzberg, pastor Andreas Hansen, sogneprest Knudsen, pastor Gjør, prost Hauge, biskop Grimelund og sogneprest Heuch

I dag var Tor med hammaren ute og rei over Mandal. Han slo ganske hardt utover dagen, det både lynte og drønna ganske kraftig. Eg hadde tatt ein middagskvil og nesten hoppa i senga av eit av slaga hans. Då var det i grunnen bare å stå opp att.

Elles er det å merke at gårsdagen var ein merkedag for Setesdalswiki, for vi runda 93300 artiklar. Då måtte eg skrive litt på Såpekassen, talarstolen for kommentarar om prosjektet:

93 300 artiklar

2. juni 2021 runda vi eit nytt hundretal på Setesdalswiki. Produksjonen har vore laber i vår, vi brukte fem månader på 300 artiklar etter at vi kom til 93 000 nyårsaftan. Artikkelen var 13. august 2021, då er det Landbrukets dag 2021 på Evjemoen.  Geir hadde sett brosjyra og laga artikkelen. Så skreiv eg ein artikkel til, Det 2. frivillige kirkelige landsmøte,dermed er vi i gang mot eit nytt hundretal. —Harald Haugland (diskusjon) 3. jun. 2021 kl. 00:03 (CEST)

Og no er det 93306 artiklar, så litt produksjon vart det i dag og.

Men Tor med hammaren slår framleis så gneistrane flyg over oss.

I dag skulle Reidun til tannlegen, og ettersom ho framleis har forbud mot å kjøre sjøl, fekk eg oppgåva. Eg ville kombinere det med ein tur til frisøren, og det besøket var vellukka, så no er sommarsveisen på plass.

Så var det å vente på Reidun, og det tenkte eg at eg kunne gjere nedanfor Andorsengården. Der er det ein parkeringsplass ved sida av Bryggegata, så eg kjørte dit. På vegen såg eg at Reidun var ferdig, ho kom gåande utover. Før ho kom, ville eg ta eit bilde av Andorsengården frå sjøsida, hagen der var i strålande prakt, så det kunne høve godt å dokumentere at eg hadde vore i Mandal med å leggje eit slikt bilde ut på Facebook. Så eg klikka to-tre gonger for å få det fine motivet.

Men ho hadde ikkje sett meg, ho var på veg til apoteket, viste det seg, for tannlegen hadde gjeve henne noko å handle der. Då ho ikkje såg meg, kjørte eg opp i gata utanfor Frelsesarmelokalet, og så ringte eg til henne og sa kor eg var.

Deretter vart det ein tur på Tilbudsenteret for å handle før turen gjekk heimover att.

Vel heime att, skulle eg så legge bildet ut på Facebook. Men ingenting hadde blitt festa til minnebrikka. Ingenting. Det var mest så eg kunne tatt ein tur inn til byen att. Men eg droppa det.

Så i kveld blir det bare tekst på bloggen. Ingenting anna.

Ein kunne lage mange radioprogram i Valle Radio om gamle hus i Setesdal. I kveld hadde Siri Johannessen ein samtale med Anders Dalseg på Setesdalsmuseet om temaet.

Setesdalsmuseet har eit bygningsvernsenter og ein stor laftehall for å kunne restaurere lafta bygningar. Då tek dei bygningane ned, flytter dei til hallen og reparerer det som må reparerast, og så blir dei sette opp att på tunet der dei stod før.

For tida er mellom anna huset på Tveitetunet til restaurering, til vinteren skulle dei visst få gjort noko med det. I sommar held dei på med hus på Ånebjør. Det er lang reiseveg, dei må jo kjøre rundt om Åseral for å kome dit, så der overnattar dei. Men det er bilveg heilt fram, så det er slik sett lettare enn å restaurere ei bu på heia.

Anders Dalseg har endåtil vore med å restauerer stavkyrkje, det er jo tale om endre teknikkar, men han var ikkje involvert i planane om å bygge stavkyrkje på Rysstad. Kor langt dei planane er komne, var difor ikkje noko tema i samtalen, som var interessant og lærerik. Dei gamle årestogene hadde bare lys frå ljoren, så det var tidleg mørkt. Men på 1500-talet begynte det å kome små vindu i veggene, først med griseblære, sidan med glass, så frå då av gjekk det mot lysare tider. Enno har dei visst ikkje klart å finne ut korleis dei kunne preparere griseblæra slik at ho slapp inn lys.

Siri er jo også arkitekt av utdanning, så Gamle hus var eit tema dei nok kunne ha snakka lenge om.

Ein liten time i sola i ettermiddag gav meg sikkert ein dose D-vitamin, eller kva det no er for slags vitamin ein får av sola. Og så fann vi resten av eplekaka Reidun bakte til helga og fekk ein smak til ein kopp kaffe. Auga til Reidun må framleis dryppast, i kveld var det min jobb, vi bytter på det, Helge og eg.

Ein vert ikkje så produktiv når sola steiker, så eg har ikkje kome langt på skrivinga på Setesdalswiki, men eg har gjort klar noko stoff som truleg vil kome ein av dagane. Det handlar om De kirkelige landsmøtene, eg trur ikkje det er så mykje stoff om desse på Internett. Den boka eg hentar stoffet frå, er over 40 år gammal. Eit litt artig poeng er at ein av dei som medverka til at boka kom ut, budde eg saman med då eg gjekk på Bibelskolen i Oslo i 1966/67

Her er programmet for Valle Radio i morgon:

Program

18.00 Kvarteret

Programinformasjon ved Siri Johannessen, og det utsatte grubleriet fra 11. mai om vår og kortesjer,

• «Traktor med henger» med Vazelina Bilopphøggers fra albumet Gammel Oppland (1994).

18.15 Andakt

ved Odd Rannestad om Lydia, fra Norea Mediemisjon,

• T.B. Barratt: «Løft ditt blikk, du ungdomsflokk» med Odd Bergum fra albumet T.B. Barratts kjæreste sanger (2007).

18.30 Olavs musikktime

ved Olav Lindstølen

19.30 Timen

med Anders Dalseg fra Setesdal bygningsvernsenter.

med nytt fra Åpne Dører ved Olaug Lillian Bjørke og Ole Lilleheim om Perleprosjektet

20.30 Postludium

Niklos K. Besteland hadde valgt musikk av de tre store B’ene

21.00 Kyrkjebakken

• Antonio Salieri: Del av «Imperial Fanfare».

Bursdagsgratulasjoner fra 1. juni.

• Oslo Gospel Choir: «Velsignelsen» fra albumet Gloria.

Eksterne lenker

• Lenke til nettradio under sending

Vi sat ute og koste oss i solveggen i dag. Nedover Eskelandskleiva kom ein rullestol rullande. Det var vår tidlegare nabo Eva Torjussen som var på veg til kaffe hos dattera som bur her på Eskeland. Ho kallar stolen for Mercedesen sin og er glad for å kunne ta turen på den etter at ho ikkje lenger kan kjøre bil.

Så fekk det heller våge seg at havskodda kom inn i kveldinga, då var Eva sikkert tilbake i leiligheten sin i sentrum. Mange gjer som henne når hus og stor hage ikkje lenger kan haldast, dei sel eigedomen til nokon som vil bu landleg og finn i staden noko meir lettstelt nærare sentrum.

Det er nok ikkje så lett for oss, vi har ein landbrukseigedom med både skog og jord, så sjølv om det offentlege har teke ein del til sine føremål, er det framleis mykje å halde i stand. Heldigvis har vi ein dreng som klypper plenane for oss, og sjølv om A-magasinet denne veka omtalte plenar som grøn ørken, så er dei for oss ei lysning i skogen rundt oss.

I dag var,  det så fint at Reidun kunne løyse sudoku på verandaen. Då kom Unni og Harald Holmboe forbi, dei var på Kige, og så vart det kaffe og minibakkels i strålande sol.

Praten gjekk om laust og fast, og Reidun fann den siste utskrifta av slektsgranskinga som Helge lagar og som Margunn hadde med då ho var her sist veke. Unni og Reidun er søskenbarn, så dei hadde mykje å snakke saman om..

Eg las på Wikipedia at det er 167 med etternamnet Holmboe i Norge, Det kjem frå Danmark, det var ein holme utanfor Jylland, og dei som budde der, vart kalla holmboere, ein holmboe. Han har granska slekta langt tilbake på farssida, men på morssida har det vore vanskeleg.

Mormora kom frå Sarpsborg, og han var der for å finne huset, men det nummeret han hadde, kunne han ikkje finne. Difor sende han eit spørsmål til kommunen, så no ventar han på svar derifrå.

I kveld sende eg ei melding til han og oppfordra han til å spørje i ei facebookgruppe om Sarpsborg, kanskje dei kunne hjelpe. Det blir spennande å få vite om han finn ut meir.

Kvar dag fører med seg nye utfordringar som må løysast anten dei er små eller store. Reidun hadde time hos frisøren i dag og trong sjåfør, men min bil er i Oslo, så eg må krøke meg inn i hennar Jetta. Han er litt vanskeleg å få opp i fart om han ikkje er varm, så turen opp bakken frå oss er ei utfordring, i alle fall når det kjem bilar bak oss som ikkje har same problemet.

Neste gong skal eg starte han tidleg og la han svive til han blir varm, så håpar eg at eg slepp den utfordringa.

Dei indre bygder i Agder har utfordringar, dei og. Men 20. mai opnar Brokke-Suleskarvegen, og i år var ordførarane frå alle kommunane som grenser til vegen, eller som har nytte av vegen, samla til opninga, som endåtil kom på Distriktsnyhetene på NRK. Steinar Kyrvestad fortalde litt om dette i sendinga i radioen i går kveld. Nøringslivet i dalen opplever veldig vekst når vegen opnar og den er visst spesielt elska av motorsylkistar. Godt vaksne menn med stor kjøpekraft brukar vegen, det er bare ei utfordring å få dei til å stoppe og bruke pengane sine i Setesdal.

Reidar Tveito har kome med ei ny bok i år. Den handlar om Byglandsfjord og tek for seg tida frå istid til 1800, altså før staden vaks fram som eit trafikk-knutepunkt. Den boka hadde han brukt ein del tid på i arkiv for å finne stoffet, men no var boka ferdig og klar for sal. Han trudde nok ikkje ho hadde interesse for folk utanfor tettstaden, men eg var usamd med han og meinte at folk som likar lokalhistorisk litteratur, dei kan vere ei aktuell kundegruppe. Så han har utfordring med å finne dei folka som kjøper alt av lokalhistorisk litteratur. Men Norli Evje har i alle fall boka, det same har ein bokhandel på Sørlandssenteret. Så Reidar kan nok gå i gang med neste bok, eller utfordring, som det sikkert er.

Min mann kan ikje gjere noko om han ikkje kan bruke traktor, var det ei bondekone som sa.

Tor Espen Helle kan meir enn å kjøre traktor til Kristiansand for å protestere mot bondeoppgjeret. I kveld var han med i radio og fortalde om korleis han opplevde turen. – Det var tommel opp frå alle som såg dei på vegen. Og Tor Espen talte med fynd og klem om kor viktig jobb bonden gjer. -Om du vil sjå grøne jorder og levande bygder, må du kjøpe norske varer og ikkje gå etter billige importerte varer.

Det same sa Jørund Kvåle Hansen som var Aust-Agder sin representant i kolonna som reiste til Oslo. Marknadsmakta er viktig, sa han og meinte at om kundene droppar å kjøpe produkt frå andre land, som billigkjedar som har i sal, så er det god hjelp.

Han kunne nok halde på ein halv time til, men den første halvtimen av den aktuelle timen var over, så eg måtte avslutte og heller ta ein prat med Terje Greibesland om satsinga til Setesdal bilruter. Dessverre var linja til hans telefon noko vanskeleg, så det var litt vondt å høyre på ham.

Men det var interessant å ha radio frå Mandal att.