Hylestadportalane
Hylestadportalane har motiv frå sagnet om Sigurd Fåvnesbane. Dei stod i den gamle stavkirka i Hylestad som vart riven i 1664.[1] og i langkyrkja som stod på Bjørgum til 1838. Så kom dei på bygda. August Schneider skreiv om dei i Skilling-Magazin laurdag 4. februar 1865 side 73 og fortel at dei står på kvar si side av ei stabbursdør på Rike. Eigaren Dreng Rike har på spørsmål frå Universitetets Oldsaksamling sitt spørsmål om å få overta portalane, svart at han ikkje vil avstå dei, ein annan gong sagt at han ville selje dei for 100 spesiedalar. Etter Schneiders artikkel tok Oldsaksamlinga på nytt kontakt og fekk då overta Hylestadportalene, som slik overlevde og i 1876 vart ein del av Oldsaksamlinga i Oslo.[2]
Kopiar av portalane står i våpenhuset i Hylestad kirke og på Sylvartun. Utsnitt av Hylestadportalane har vore brukt som illustrasjon på 50-kroneseddelen og er i bruk på 1-kronestykket.
Sagnet om Sigurd Fåvnesbane er vist i medaljongrammer på høgre portalplanke. Dette er nokså vanlig i kunst fra middelalderen og er kjent frå manuskript og maleri, spesielt dekor i engelske og franske tekstar frå seint på 1100-tallet. På den venstre portalplanken glir motiva over i kvarandre og minner meir om uttrykk som er kjent frå tekstilarbeid, deriblant Osebergteppet. Overstykket i den rundbua portalen er tapt.[1]
Ein reknar med at portalane er laga ein gong rundt 1175. Sagnet seier at dei kom frå Sirdal.
Bilete
-
Venstre portalplanke frå Hylestad -
Høgre portalplanke frå Hylestad
Referanser
Litteratur
- Hauglid, Roar; Norske stavkirker – Dekor og utstyr, Dreyers Forlag 1973