Peltonturbin

Løpehjulet i ein av peltonturbinane som stod i gamle Skjerka kraftverk i Åseral, no (2026) plassert ved Minne Åseral kultursenter.

Foto: Geir Daasvatn

Verdas største pelton løpehjul som stod i Sima kraftverk i Eidfjord, men no er utstilt i Eidfjord sentrum.

Foto: Geir Daasvatn

Ein Peltonturbin er ein vassturbin av impulstypen som blir brukt i vasskraftverk med stor fallhøgde.

Peltonturbinen er ei vidareutvikling av det tradisjonelle vasshjulet. Han omskapar impulsen frå ein eller fleire vasstrålar med svært stor hastigheit til kinetisk energi (rotasjon).

Ein peltonturbin er som oftast installert i eit kraftverk og knytta til eit trykkrøyr frå ein høgareliggande dam. I turbinen blir vatnet ført inn i ei eller fleire dyser, og det oppstår ein voldsom akselerasjon i vasstraumen. Vatnet har ein svært stor hastigheit når det forlet dysa og farer mot turbinen sitt løpehjul. Vasstrålen treff ei rekke skålforma skovlar, som er karakteristisk for turbintypen. På turbinen sin aksling er det montert ein generator som produserer elektrisk energi.

Kjelder

• Artikkelen om Peltonturbinen på Wikipedia (bokmål), besøkt 23. august 2026

Sjå også

• Francisturbin