Hylestad kyrkje: Skilnad mellom versjonar

Frå Setesdalswiki
Hopp til navigering Hopp til søk
← Eldre endringNyare endring →
Siri J (diskusjon | bidrag)
autopatrolled, Administratorar, trusted
14 694 redigeringer
s krymper blålenke
Siri J (diskusjon | bidrag)
autopatrolled, Administratorar, trusted
14 694 redigeringer
s pusling
Line 1: Line 1:
[[Fil:Hylestad kyrkje300.jpg|thumb|300px|{{byline|Helge Haugland}}]]
[[Fil:Hylestad kyrkje300.jpg|thumb|300px|{{byline|Helge Haugland}}]]
[[Fil:Minnestein Hylestad kyrkje 150516.JPG|miniatyr|høyre|Minnesteinen over [[Bjørgulv G. Rysstad]] og [[Sigurd G. Rysstad]] ved Hylestad kyrkje. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]]
[[Fil:Minnestein Hylestad kyrkje 150516.JPG|miniatyr|høyre|Bautaen over brødrene [[Bjørgulv G. Rysstad|Bjørgulv]] og [[Sigurd G. Rysstad|Sigurd Gunnarsson Rysstad]] som mista livet i KZ-leirar under andre verdskrigen. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]]
'''Hylestad kyrkje''' er kyrkje for Hylestad sokn i [[Valle prestegjeld]] i [[Otredal prosti]] under [[Agder og Telemark bispedømme]] i [[Den norske kyrkja]].  
'''Hylestad kyrkje''' er kyrkje for Hylestad sokn i [[Valle prestegjeld]] i [[Otredal prosti]] under [[Agder og Telemark bispedømme]] i [[Den norske kyrkja]].  


Den er ei åttekanta kyrkje i [[lafting|lafta]] tømmer frå 1838, bygd av [[Anders Torson Syrtveit]] (Anders "Kyrkjebyggjar"). Han bygde dei fleste kyrkjene i [[Setesdal]]. Kyrkja har 200 sitjeplassar og to galleri. I våpenhuset er det kopiar av [[Hylestadportalane]], med motiv frå heltesagaen om [[Sigurd Fåvnesbane]]. Desse portalane kom frå stavkyrkja. Altertavla har motiva «krossfestinga» og «nattverden». På galleriet i kyrkja står eit [[orgel]] med tolv stemmer bygd av Brødrene Torkildsen Orgelbyggeri i [[1991]].  
Den er ei åttekanta kyrkje i [[lafting|lafta]] tømmer frå 1838, bygd av [[Anders Torson Syrtveit]] (Anders "Kyrkjebyggjar"). Han bygde dei fleste kyrkjene i [[Setesdal]]. Kyrkja har 200 sitjeplassar og to galleri.  


Noverande kyrkje står på [[Rysstad]], det gamle senteret i [[Hylestad|kommunen]] og den er den tredje kyrkja i dette soknet. Den første, [[Hylestad stavkyrkje]] vart riven på 1600-tallet, og langkyrkja som hadde overteke etter denne begynte å forfalle i 1830-åra. Då det vart bestemt at ei ny kyrkje skulle byggjast, vart det og bestemt at kyrkjestaden skulle flyttast frå [[Bjørgum]] på auststida til Rysstad på vestsida av [[Otra]]. Grunnen til dette var at dei fleste innbyggjarane i soknet budde på vestsida av elva. Ved å bygge den nye kyrkja på vestsida ved [[Postvegen|den nye postveien]], det som i dag er [[riksveg 9]], slapp kyrkjegjengarane frå vestsida å ro til kyrkja. Truleg vart brukbare materialar frå den gamle kyrkja gjenbrukt i den nye, på den tida var det ikkje så mykje skog i området, all jord vart ble beita.  
Noverande kyrkje står på [[Rysstad]], det gamle senteret i [[Hylestad|kommunen]] og den er den tredje kyrkja i dette soknet. Den første, [[Hylestad stavkyrkje]] vart riven på 1600-tallet, og langkyrkja som hadde overteke etter denne begynte å forfalle i 1830-åra. Då det vart bestemt at ei ny kyrkje skulle byggjast, vart det og bestemt at kyrkjestaden skulle flyttast frå [[Bjørgum]] på auststida til Rysstad på vestsida av [[Otra]]. Grunnen til dette var at dei fleste innbyggjarane i soknet budde på vestsida av elva. Ved å bygge den nye kyrkja på vestsida ved [[Postvegen|den nye postveien]], det som i dag er [[riksveg 9]], slapp kyrkjegjengarane frå vestsida å ro til kyrkja. Truleg vart brukbare materialar frå den gamle kyrkja gjenbrukt i den nye, på den tida var det ikkje så mykje skog i området, all jord vart ble beita.  


Det var open [[vegkyrkje]] her kvar sommar frå [[1992]] til [[2005]]. Sidan har det ikkje vore vegkyrkje, men i sommarperioden står kyrkja open.
Det var open [[vegkyrkje]] her kvar sommar frå 1992 til 2005. Sidan har det ikkje vore vegkyrkje, men i sommarperioden står kyrkja open.
 
== Interiør og inventar ==
I våpenhuset står kopiar av sideplankane i [[Hylestadportalane|Hylestadportal I]] med scener frå soga om Sigurd Fåvnesbane. Dei er skorne på et vis som fekk Anders Bugge til å tenkje på illustrasjonar i illuminerte bøker frå middelalderen. I nykyrkja frå omlag 1665 stod denne i koret, og då kyrkja vart riven i 1838 kom han til Dreng Olsson Rike. Der var portalen fram til 1867 då han selde han til Oldsakssamlinga. Den andre portalen, som ikkje meir er i kyrkja, er utsmykka med drager og ranker, der rankene er skorne i spiralar som minna Bugge om gamal irsk ornamentering. I nykyrkja stod han på innsida av inngangsdøra, og då kyrkja vart riven i 1838 kom han til Daniel Torleivsson Straume. I 1876 gjekk han vidare til Oldsakssamlinga.
 
Altertavla er måla av O. Neuwerth. Nedre halvdel viser nattverden, den øvre krossfestinga. Treskurden på sidene er gjort av Olav T. Berg, og over det heile er ei åtte-tagga stjerne med strålespiler.
 
=== Galleriet ===
Galleriet er u-forma, og der brukte ungdomane å sitte under messa. Det er to trapper opp, ei på nordsida og ei på sørsida. Midt på, over inngangsdøra, står orgelet. Det er bygd av Brødrene Torkildsens Orgelbyggeri i Åsen (Trøndelag) i 1991, og har opusnummer 140. Orgelet er mekanisk med eit manual og pedal og ti registre.
.
== Kilder ==
* [https://digionline.no/storage/clients/116/files/116_d9bbce_opuslistepdf.pdf Br. Torkildsens Orgelbyggeris opusliste. Orgelet har nr. 140].
* Bugge, Anders: ''Norske stavkirker'', s. 40-41. Utg. Dreyer. 1953. [https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digibok_2012011808081?page=129 På Nasjonalbiblioteket].
* Muri, Sigurd: ''Norske kyrkjer'', s. 126-7. Utg. Samlaget. 1971. [https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digibok_2008120900142?page=43&searchText=hylestad%20 På Nasjonalbiblioteket].


== Bibliografi ==
== Bibliografi ==
*''[[Hylestad kyrkje 150 år]]''. ISBN 82-991855-0-5 Utgjeve av Hylestad sokneråd 1989. [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014063005051 Heftet på nb.no]
* ''[[Hylestad kyrkje 150 år]]''. ISBN 82-991855-0-5 Utgjeve av Hylestad sokneråd 1989. [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014063005051 Heftet på nb.no]
*[[Aasulv Austad]]: ''[[Hylestad kyrkje - Festskrift til 100-års jubileet]]'' 25. juni 1939
* [[Aasulv Austad|Austad, Aasulv]]: ''[[Hylestad kyrkje - Festskrift til 100-års jubileet]]'' 25. juni 1939.


{{Kyrkjer og forsamlingshus i Valle}}
{{Kyrkjer og forsamlingshus i Valle}}

Versjonen frå 4. august 2022 kl. 18:41

Foto: Helge Haugland
Fil:Minnestein Hylestad kyrkje 150516.JPG
Bautaen over brødrene Bjørgulv og Sigurd Gunnarsson Rysstad som mista livet i KZ-leirar under andre verdskrigen.

Hylestad kyrkje er kyrkje for Hylestad sokn i Valle prestegjeld i Otredal prosti under Agder og Telemark bispedømme i Den norske kyrkja.

Den er ei åttekanta kyrkje i lafta tømmer frå 1838, bygd av Anders Torson Syrtveit (Anders "Kyrkjebyggjar"). Han bygde dei fleste kyrkjene i Setesdal. Kyrkja har 200 sitjeplassar og to galleri.

Noverande kyrkje står på Rysstad, det gamle senteret i kommunen og den er den tredje kyrkja i dette soknet. Den første, Hylestad stavkyrkje vart riven på 1600-tallet, og langkyrkja som hadde overteke etter denne begynte å forfalle i 1830-åra. Då det vart bestemt at ei ny kyrkje skulle byggjast, vart det og bestemt at kyrkjestaden skulle flyttast frå Bjørgum på auststida til Rysstad på vestsida av Otra. Grunnen til dette var at dei fleste innbyggjarane i soknet budde på vestsida av elva. Ved å bygge den nye kyrkja på vestsida ved den nye postveien, det som i dag er riksveg 9, slapp kyrkjegjengarane frå vestsida å ro til kyrkja. Truleg vart brukbare materialar frå den gamle kyrkja gjenbrukt i den nye, på den tida var det ikkje så mykje skog i området, all jord vart ble beita.

Det var open vegkyrkje her kvar sommar frå 1992 til 2005. Sidan har det ikkje vore vegkyrkje, men i sommarperioden står kyrkja open.

Interiør og inventar

I våpenhuset står kopiar av sideplankane i Hylestadportal I med scener frå soga om Sigurd Fåvnesbane. Dei er skorne på et vis som fekk Anders Bugge til å tenkje på illustrasjonar i illuminerte bøker frå middelalderen. I nykyrkja frå omlag 1665 stod denne i koret, og då kyrkja vart riven i 1838 kom han til Dreng Olsson Rike. Der var portalen fram til 1867 då han selde han til Oldsakssamlinga. Den andre portalen, som ikkje meir er i kyrkja, er utsmykka med drager og ranker, der rankene er skorne i spiralar som minna Bugge om gamal irsk ornamentering. I nykyrkja stod han på innsida av inngangsdøra, og då kyrkja vart riven i 1838 kom han til Daniel Torleivsson Straume. I 1876 gjekk han vidare til Oldsakssamlinga.

Altertavla er måla av O. Neuwerth. Nedre halvdel viser nattverden, den øvre krossfestinga. Treskurden på sidene er gjort av Olav T. Berg, og over det heile er ei åtte-tagga stjerne med strålespiler.

Galleriet

Galleriet er u-forma, og der brukte ungdomane å sitte under messa. Det er to trapper opp, ei på nordsida og ei på sørsida. Midt på, over inngangsdøra, står orgelet. Det er bygd av Brødrene Torkildsens Orgelbyggeri i Åsen (Trøndelag) i 1991, og har opusnummer 140. Orgelet er mekanisk med eit manual og pedal og ti registre. .

Kilder

Bibliografi


 Kyrkjer og forsamlingshus i Valle kommune
Hylestad kyrkje · Valle kyrkje
Broderheimen bedehus · Oveinang grendehus · Nomeland bedehus · Valle menighetshus
Fjellro grendehus på Hovet · Gardane grendehus på Brokke · Hylestad soknehus
Treungen grendehus på Helle · Homme og Tveitebø grendehus
Henta frå «https://www.setesdalswiki.no/w/index.php?title=Hylestad_kyrkje&oldid=204318»