Husmannsplassen Hagen
Husmannsplassen Hagen (gnr 51 bnr 18) ligg lengst nord på Lauvdal i Bygland. Plassen blei fråflytta på 1960-talet eller noko seinare, og har fått stå urørt sidan. I dag er han ein del av bygningsmassen til Setesdalsmuseet. Plassen ligg ved den gamle trasèen til Rv-9 gjennom bygda.
Husmannsskipnaden hadde eit stort omfang i delar av Setesdal. Hagen på Lauvdal er ein av dei få stadene der ei husmannsstoge er teken vare på i sitt opprinnelege miljø, utan ombygging m.m.
Historie
Hagen var husmannsplass under Nedre Nordgarden, og høyrde til bruket Nordli. Det gjekk eit svært ras frå Ørnenapen eingong rundt 1792-1794. Mykje av den dyrka jorda i Nordgarden blei øydelagt av raset. Men den lille jordflekken som blei til Hagen, blei liggande igjen midt i ura.
Pål Gunsteinson Lauvdal (fødd 1839) skal ha vore den første som bygsla Hagen. Han blei i 1871 gift med Gunhild Jonsdotter Krosstog (fødd 1846). Eitt av borna deira var Gunnhild Pålsdotter Lauvdal (1876-1950). Ho var fødd i Hagen. Bror til Pål, Saave Gunsteinson Lauvdal (fødd 1853) overtok Hagen og sat med plassen til han døydde i 1942. Saave var gift med Gunhild Sjølluvsdotter Lauvdal (fødd 1860). Eitt av borna deira, Gunstein S. Lauvdal (fødd 1897), blei verande i Hagen etter foreldra sine. Han var vegvaktar i Bygland, men blei buande i stoga i Hagen heilt til han flytta til Byglandsheimen i høg alder. Anne Hagen Skjeggedal var også fødd i Hagen. Ho var borneborn til Saave og Gunhild.
I nokre kjelder heiter det at Hagen blei fråflytta på 1960-talet. Men i eit intervju med Gunstein i Setesdølen ca. 1982 er det opplysningar som tyder på at han har budd der mykje lenger, til langt ut på 1970-talet.
Kjelder
- Lauvdal på Wikipedia (bokmål), besøkt 29. mars 2015
- Husmannsplassen Hagen - Olavsrosa
- Reidar Bolling, Gards- og ættesoge for Bygland, 1952, side 331, elektronisk utgåve hos Nasjonalbiblioteket