Eivind Torkjelson Lande: Skilnad mellom versjonar
sInkje endringssamandrag |
bilde |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:Lande bauta.JPG|thumb|Bautaen over Eivind Torkjelson Lande ved Årdal kyrkje {{byline|[[Margit Løyland]]}}]] | |||
'''[[Eivind Torkjelson Lande]]''' (døypt 1. januar 1759 i [[Årdal kyrkje]], [[Bygland]], død 9. mai 1833 same stad)<ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9418&idx_id=9418&uid=ny&idx_side=-88 ''Bygland, Ministerialbok nr. A 1 (1725-1766)'', «Fødte og døpte 1759»]: No 1 ? 1 januar: Døbt udi Aardahls Kirke, Torkel Aasens søn. Nom: Eivend fadd. Karen Lan[de?] Christensdatter Gunder Lande.</ref><ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9424&idx_id=9424&uid=ny&idx_side=-116 ''Bygland, Ministerialbok nr. A 3 (1816-1841)'', «Døde og begravede 1833, side 227-228»]</ref> var gardbrukar i [[Grendi]], tømmermerkar og eidsvollsmann. | '''[[Eivind Torkjelson Lande]]''' (døypt 1. januar 1759 i [[Årdal kyrkje]], [[Bygland]], død 9. mai 1833 same stad)<ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9418&idx_id=9418&uid=ny&idx_side=-88 ''Bygland, Ministerialbok nr. A 1 (1725-1766)'', «Fødte og døpte 1759»]: No 1 ? 1 januar: Døbt udi Aardahls Kirke, Torkel Aasens søn. Nom: Eivend fadd. Karen Lan[de?] Christensdatter Gunder Lande.</ref><ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9424&idx_id=9424&uid=ny&idx_side=-116 ''Bygland, Ministerialbok nr. A 3 (1816-1841)'', «Døde og begravede 1833, side 227-228»]</ref> var gardbrukar i [[Grendi]], tømmermerkar og eidsvollsmann. | ||
Versjonen frå 19. februar 2014 kl. 11:27
Eivind Torkjelson Lande (døypt 1. januar 1759 i Årdal kyrkje, Bygland, død 9. mai 1833 same stad)[1][2] var gardbrukar i Grendi, tømmermerkar og eidsvollsmann.
Han vart fødd på Åsen, og døypt, konfirmert og gravlagd i og frå kyrkja i Grendi. Det var små kår på Åsen, og Eivind måtte tidleg jobbe for føda. Han vart gjetar på Skreland i Jordalsbø, Bygland. Etter konfirmasjonen reiste han ut av bygda, og jobba mellom anna i Telemark. Han var med på slåtten i Heddal og Åmotsdal og på vintrene arbeidde han med skipsbygging i Skien.
I 1788 vart han trulova og gift med Gyro Torsdotter Lande[3]. Det var ikkje lett for dei å få gifte seg, for Tor, far til Gyro, ville ikkje ha ein frå så små kår til verson. Historia om Eivind si friarferd er bevart i nokre stev, som ender med at Tor måtte la dei gifte seg[4]. Gyro og Eivind busatte seg på Neset, som Gyro ervde. Der budde dei i 1801 med sonane[5]. Seinare tok dei over Øvre Lande i Grendi. Dei fekk sju born, men to av dei døydde tidleg. Andre stifta sjølv familie, og det er ei stor etterslekt etter Eivind og Gyro. Mange av etterkommarane bur i Bygland.
Eivind Lande døydde på Lande den 9. mai 1833, og vart gravlagd frå Årdal kyrkje den 17. mai[6]. I kyrkjeboka er det skrive ned at han var eidsvollsmann. Sonen Tor Eivindson Lande tok over Øvre Lande.
Eidsvollsmann
- Sjå også: Eidsvollsmenn frå Setesdal
I 1814 vart Eivind Lande fyrst vald som valmann for Bygland. I amtsvalet i Råbyggjelaget vart han vald som andre representant til riksforsamlinga. Han reknast med til Unionspartiet, men er ikkje heilt liketil å plassere. Eivind Lande var bland dei mest aktive av bonderepresentantane. Han arbeidde saman med Theis Lundegaard for å sikre at bøndene fekk ein så stor part som mogleg av stortingsrepresentantane, og han skreiv saman med andre bonderepresentantar på Riksforsamlinga eit godt innlegg om odels- og åseteretta. Kravet var at rettane skulle førast attende til slik dei var føre lovendringa i 1811.
Eivind Lande vart vald til andre varamann til Stortinget i 1818, og fyrste varamann i 1821. I bygda var han óg kjend som ein god smed og spelemann. Han skal ha spelt i omkring 70 bryllaup. Eivind var óg den første tømmermerkaren i Setesdal, og kjøpte tømmer for Ola Clausen Mørch, som også var eidsvollsmann. Eivind Lande var dessutan ein dugeleg rosemålar, og sonen Tor Eivindsson Lande vidareførte denne tradisjonen. Norsk Folkemuseum har ølboller måla av både far og son, mellom anna ein med ein diameter på rundt ein halv meter.
Etterslekta til Eivind Torkjelson Lande
Grunnlova sitt 200-års jubileum i 2014 ga Riksarkivet ideen om å lage eit oversyn av etterslekta til alle eidsvollsmenn. Arbeidet blir gjort av frivillige som er interessera i historie og slektsgranskning.
Referansar
- ↑ Bygland, Ministerialbok nr. A 1 (1725-1766), «Fødte og døpte 1759»: No 1 ? 1 januar: Døbt udi Aardahls Kirke, Torkel Aasens søn. Nom: Eivend fadd. Karen Lan[de?] Christensdatter Gunder Lande.
- ↑ Bygland, Ministerialbok nr. A 3 (1816-1841), «Døde og begravede 1833, side 227-228»
- ↑ Bygland, Ministerialbok nr. A 2 (1766-1816), «Ekteviede 1788, side 165»
- ↑ Bygland, Eivind N.: «Eidsvollsmann Eivind Torkjelson Lande 1759–1833» i Bidrag til Agders historie. Hefte I. 1914 s. 71.
- ↑ Folketeljinga 1801: Bygland, Årdal sokn
- ↑ Bygland, Ministerialbok nr. A 3 (1816-1841), «Døde og begravede 1833», side 227-228