Gamle trebygningar i Setesdal

Haugenloftet 2016.

Foto: Geir Daasvatn

Gamle trebygningar i Setesdal er ei liste over dei eldste trebygningane i Setesdal. Det finst minst 20 bygningar frå 1537 eller tidlegare. Det skal mellom desse vere minst ti laftebygg frå tida før Svartedauden (rundt 1350). Dei kan kjennast att på lafteteknikken. Etter Svartedauden endra lafteteknikken seg, og det blei ikkje bygd mykje nytt på 1400-talet. Folka som overlevde trengte ikkje det. Det var nok av ledige hus.

Kulturvernavdelinga i Aust-Agder fylkeskommune undersøker for tida (2017) 20 andre bygningar i Setesdal som dei trur kan vere bygde før år 1650. Fire av desse reknar dei med kan vere middelalderbygningar frå før 1537.

Setesdal er truleg den staden i Europa som har flest gamle bevarte trebygningar. I Norge er det bare Vest-Telemark som kan samanliknast når det gjeld talet på gamle trebygningar frå før år 1650.

Bygningane

• Haugenloftet (Bygland) ca 1217
• Gamlestog Nordigard Rygnestad (Valle) før 1350
• Stoplestogloftet (Bygland) antatt 1200-1300-talet, ikke sikkert fastslått
• Muggsloptet (Bykle) 1300-talet
• Juv (stølsbu) (Bykle) før 1350
• Heimigardsløa (Valle) før 1350
• Heimigardsloftet (Valle) før 1350
• Brottveitslåven (Valle) før 1350
• Ryningsloptet (Bykle) 1300-1400-talet
• Austadburet (Bygland) ca 1344
• Nørstevoddburet (Bygland) 1522-1537

(lista er bare påbegynt)

Kjelder

• Johs. Bjørkeli, Dalen med museum på hver gård, artikkel i Fædrelandsvennen/God Helg 7. oktober 2016
• Johs. Bjørkeli, Setesdal har flest gamle trebygninger i Europa, artikkel i Fædrelandsvennen 9. juni 2016
• Johs. Bjørkeli, Kan være over 700 år gammelt, artikkel om Stoplestogloftet i Fædrelandsvennen 25. april 2017, side 25