Åraksbø: Skilnad mellom versjonar
s Bilde |
Kort om Bygda, Gardan og Kleivegrend |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:Åraksbø.JPG|thumb|Åraksfjorden til høgre, Segberg oppe til venstre, Nordenå i forgrunnen.{{byline|Olav Haugetveit}}]] | [[Fil:Åraksbø.JPG|thumb|Åraksfjorden til høgre, Segberg oppe til venstre, Nordenå i forgrunnen.{{byline|Olav Haugetveit}}]] | ||
[[Fil:Åraksbø Bygland Norway solnedgang 090716.jpg|miniatyr|høyre|Åraksbø med kyrkja og Åraksfjorden bak. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | [[Fil:Åraksbø Bygland Norway solnedgang 090716.jpg|miniatyr|høyre|Åraksbø med kyrkja og Åraksfjorden bak. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | ||
'''Åraksbø''' er ei grend på austsida av [[Åraksfjorden]] i [[Bygland kommune]]. Åraksbø ligg 6 km sør for [[Ose]] og 15 km nord for kommunesenteret. [[Fylkesveg 323]] går gjennom grenda nede ved Åraksfjorden, med sidevegar frå nord og sør inn til sjølve grenda. [[Sandnes kyrkje]] ligg i Åraksbø, | '''Åraksbø''' er ei grend på austsida av [[Åraksfjorden]] i [[Bygland kommune]]. Åraksbø ligg 6 km sør for [[Ose]] og 15 km nord for kommunesenteret. [[Fylkesveg 323]] går gjennom grenda nede ved Åraksfjorden, med sidevegar frå nord og sør inn til sjølve grenda. Grenda er delt av [[Hovassåni]], elva som kjem frå [[Hovatn]]. [[Sandnes kyrkje]] ligg i Åraksbø. | ||
Åraksbø fell naturleg i tre delar; Bygda, Gardan og Kleivegrend. Bygda er gardane ned mot fjorden, langs den gamle bygdevegen. Gardan ligg høgare opp i terrenget og austover mot Haugetveit. Kleivegrend ligg på austsida av Hovassåni, i dei bratte kleivane nord for bygda.<ref>[[Reidar Vollen]], ''[[Bygland gard og ætt]]'', bind IV, utgjeve av Bygland kommune, 2006, side 225-226</ref> | |||
I 2011 budde det totalt 82 menneske på Åraksbø og [[Sandnes (Bygland)|Sandnes]].<ref>[http://www.bygland.kommune.no/index.php?m=fil&m_action=vis&f_id=580 Regneark med data fra Bygland kommunes nettside]</ref> | I 2011 budde det totalt 82 menneske på Åraksbø og [[Sandnes (Bygland)|Sandnes]].<ref>[http://www.bygland.kommune.no/index.php?m=fil&m_action=vis&f_id=580 Regneark med data fra Bygland kommunes nettside]</ref> | ||
==Koparverket 1845-1850== | ==Koparverket 1845-1850== | ||
*Utfyllande artikkel: [[Det Sæthersdalske Kobberværk]] | *Utfyllande artikkel: [[Det Sæthersdalske Kobberværk]] | ||
I 1845-1850 var det eit kort og kostbart gruveeventyr i Åraksbø. Konsul [[Gottleb Ferdinand Reinhardt]], ein tyskætta forretningsmann i Kristianand, skipa [[Det Sæthersdalske Kobberværk]], og sette i gang med gruvedrift etter kopar i områda rundt [[Straumsfjorden]] i [[Valle]]. Smelteverk, med kolhus, rostehus, smeltehytte med to masovnar, teglverk og damanlegg, blei sett opp i Åraksbø. Driftsstyrar var [[Ferdinand Seippel]]. Det rådde stor optimisme i starten. Opp mot 100 mann skal ha arbeidd ved verket. Men det synte seg snart at drifta ikkje gjekk slik ein hadde håpa. Transporten frå Straumsfjorden til Åraksbø var lang, strevsam og kostbar. Det var mangel på kapital i selskapet, og det heile gjekk med eit dundrande underskot. I 1850 vart koparverket lagt ned, og industrisoga i Åraksbø var over. | I 1845-1850 var det eit kort og kostbart gruveeventyr i Åraksbø. Konsul [[Gottleb Ferdinand Reinhardt]], ein tyskætta forretningsmann i Kristianand, skipa [[Det Sæthersdalske Kobberværk]], og sette i gang med gruvedrift etter kopar i områda rundt [[Straumsfjorden]] i [[Valle]]. Smelteverk, med kolhus, rostehus, smeltehytte med to masovnar, teglverk og damanlegg, blei sett opp i Åraksbø. Driftsstyrar var [[Ferdinand Seippel]]. Det rådde stor optimisme i starten. Opp mot 100 mann skal ha arbeidd ved verket. Men det synte seg snart at drifta ikkje gjekk slik ein hadde håpa. Transporten frå Straumsfjorden til Åraksbø var lang, strevsam og kostbar. Det var mangel på kapital i selskapet, og det heile gjekk med eit dundrande underskot. I 1850 vart koparverket lagt ned, og industrisoga i Åraksbø var over. | ||
Versjonen frå 30. september 2016 kl. 12:19
Åraksbø er ei grend på austsida av Åraksfjorden i Bygland kommune. Åraksbø ligg 6 km sør for Ose og 15 km nord for kommunesenteret. Fylkesveg 323 går gjennom grenda nede ved Åraksfjorden, med sidevegar frå nord og sør inn til sjølve grenda. Grenda er delt av Hovassåni, elva som kjem frå Hovatn. Sandnes kyrkje ligg i Åraksbø.
Åraksbø fell naturleg i tre delar; Bygda, Gardan og Kleivegrend. Bygda er gardane ned mot fjorden, langs den gamle bygdevegen. Gardan ligg høgare opp i terrenget og austover mot Haugetveit. Kleivegrend ligg på austsida av Hovassåni, i dei bratte kleivane nord for bygda.[1]
I 2011 budde det totalt 82 menneske på Åraksbø og Sandnes.[2]
Koparverket 1845-1850
- Utfyllande artikkel: Det Sæthersdalske Kobberværk
I 1845-1850 var det eit kort og kostbart gruveeventyr i Åraksbø. Konsul Gottleb Ferdinand Reinhardt, ein tyskætta forretningsmann i Kristianand, skipa Det Sæthersdalske Kobberværk, og sette i gang med gruvedrift etter kopar i områda rundt Straumsfjorden i Valle. Smelteverk, med kolhus, rostehus, smeltehytte med to masovnar, teglverk og damanlegg, blei sett opp i Åraksbø. Driftsstyrar var Ferdinand Seippel. Det rådde stor optimisme i starten. Opp mot 100 mann skal ha arbeidd ved verket. Men det synte seg snart at drifta ikkje gjekk slik ein hadde håpa. Transporten frå Straumsfjorden til Åraksbø var lang, strevsam og kostbar. Det var mangel på kapital i selskapet, og det heile gjekk med eit dundrande underskot. I 1850 vart koparverket lagt ned, og industrisoga i Åraksbø var over.
Kart
Referansar
- ↑ Reidar Vollen, Bygland gard og ætt, bind IV, utgjeve av Bygland kommune, 2006, side 225-226
- ↑ Regneark med data fra Bygland kommunes nettside
Kjelder
- Johan Christian Frøstrup m.fl., Vandringer i Setesdal Austhei 2014, utgjeve av Friluftsforlaget og Aust-Agder Turistforening, 2014, s. 322-325