Aga-Byre-ætta

Aga-Byre-ætta er ei kjend adelsslekt i Norge. Ættegranskarar fører ætta tilbake til riddar Ogmund Peterson Byre (død ca. 1332) på Byre i Ryfylke, og i nokre tilfelle endå lenger. I Konsmoboka meiner forfattaren Tore Bergstøl at greiner av ætta «nokså sikkert» går tilbake til Trygve Olavson og dermed Harald Hårfagre. Son til Ogmund, Arnbjørn Ogmundson Byre (d. ca. 1350) kom til Aga i Hardanger ca. 1340. Etter han har ætta fått namnet.

I Setesdal meiner ein å vite at ei grein av ætta kjem inn på Ose. Toralde Bergulvson på Øvre Egeland i Kvinesdal var etterkomar etter Arnbjørn Ogmundson. Toralde hadde dottera Ragna Toraldesdotter, gift med Torjus Aslakson Rike i Valle. Ragna og Torjus var tipp-tippoldeforeldre til Gunnulv Halvorson Rike. Han blei gift med Torbjørg Olavsdotter Rike og kom til Ose.

Eivind Ose fekk i 1967 trykt opp eit lite hefte, Ose Aga Byre Ætti. Det er skrive på rim. I 32 vers følger han ætta frå Peter Peterson og Ogmund Peterson fram til Torgeir Danielson Ose (f. 1902, d. 1978).

Frå Ulvik i Hardanger til Ose i Setesdal

Her er ei ætterekke som kan vise samanhengen mellom Ogmund «Jorsalfar» på Sponheim i Ulvik i Hardanger og Eivind T. Ose på Ose i Setesdal:

1. Ogmund «Jorsalfar», Sponheim (f. siste halvpart av 1100-talet)
2. Peter Ogmundson, Sponheim
3. Riddar Peter Peterson, Sponheim, visstnok gift med dotter til Arnbjørn på Byre
4. Riddar Ogmund Peterson Byre, gift med Ragnhild Sigurdsdotter på Aga
5. Riddar Arnbjørn Ogmundson Byre
6. Åmund Arnbjørnson Aga
7. Arne Åmundson Aga
8. Bergulv Arneson Aga
9. Toralde Bergulvson, Øvre Egeland i Kvinesdal
10. Ragna Toraldesdotter, gift med Torjus Aslakson Rike i Valle
15. Gunnulv Halvorson Rike, gift med Torbjørg Olavsdotter Ose
16. Gunnar Gunnulvson Ose (f. ca 1633, d. ca. 1687)
17. Gunni Gunnarson Ose (f. ca 1660, d. 1700-1704)
18. Olav Gunnison Ose (f. ca. 1676, d. 1745)
19. Eivind Olavson Ose (f. 1724, d. 1801)
20. Daniel Eivindson Ose (f. 1766, d. 1834)
21. Eivind Danielson Ose (f. 1799, d. 1848)
22. Daniel Eivindson Ose (f. 1827, d. 1884)
23. Eivind Danielson Ose (f. 1846, d. 1918)
24. Daniel Eivindson Ose (f. 1871, d. 1947)
25. Torgeir Danielson Ose (f. 1902, d. 1978)
26. Eivind T. Ose (f.1930, d. 1994)

Kjelder

• Reidar Vollen, Bygland gard og ætt, bind III, utgjeve av Bygland kommune, 2005, side 462-465 og side 547-577
• Tore Bergstøl, Konsmoboka, bind I, Gardar og ætter, side 431