Uleberg: Skilnad mellom versjonar
s Bilde |
s Lenke i bildetekst |
||
| (6 mellomversjonar av den same brukaren er ikkje viste) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:Uleberg Der Auste 251012 (2).JPG|miniatyr|høyre|Bruket | [[Fil:Uleberg Der Auste 251012 (2).JPG|miniatyr|høyre|Bruket [[Der auste (Evje og Hornnes gnr. 9 bnr. 5)|Der auste]] på Uleberg med Svaba i bakgrunnen. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | ||
'''Uleberg''' er ein gard (gnr. 9) i [[Dåsvannsdalen]] i [[Hornnes]] i [[Evje og Hornnes kommune]]. Garden ligg mellom [[Dåsåna]] og [[Skjerka]], og med den avrunda fjelltoppen [[Svaba]] over seg. I Skjerka, aust for garden, er den svære [[Hunsfossen]]. I dag er Skjerka [[Uleberg kraftverk|regulert forbi Uleberg]], og vassføringa i fossen er ikkje som i tidlegare tider. | '''Uleberg''' er ein gard (gnr. 9) i [[Dåsvannsdalen]] i [[Hornnes]] i [[Evje og Hornnes kommune]]. Garden ligg mellom [[Dåsåna]] og [[Skjerka]], og med den avrunda fjelltoppen [[Svaba]] over seg. Arealet er på rundt 25 000 da alt-i-alt. I Skjerka, aust for garden, er den svære [[Hunsfossen]]. I dag er Skjerka [[Uleberg kraftverk|regulert forbi Uleberg]], og vassføringa i fossen er ikkje som i tidlegare tider. | ||
== Namnet == | |||
Eit bratt bergdrag går gjennom garden frå vest til aust. Dette bergdraget kan vere motivet bak ''berg''-endinga i gardsnamnet. Oddmund Mogstad har prøvd seg på ei tolking av forstavinga ''Ule-''. Han har synt til ei tolking av ULefoss i Telemark, som ''Urdarfoss'', fossen ved urene. Og urer er det nok av på Uleberg og. Då kan ein ifølge Mogstad tenke seg ein liknande overgang for Uleberg. Frå ''Urdarbjårg over ULeberg til Uleberg. | Eit bratt bergdrag går gjennom garden frå vest til aust. Dette bergdraget kan vere motivet bak ''berg''-endinga i gardsnamnet. Oddmund Mogstad har prøvd seg på ei tolking av forstavinga ''Ule-''. Han har synt til ei tolking av ULefoss i Telemark, som ''Urdarfoss'', fossen ved urene. Og urer er det nok av på Uleberg og. Då kan ein ifølge Mogstad tenke seg ein liknande overgang for Uleberg. Frå ''Urdarbjårg over ULeberg til Uleberg. | ||
Den første mannen ein kjenner til på Uleberg heitte Tord. Etternamnet er ukjend. Men gode grunnar talar for at ein av sonene hans var [[Stian T. Uleberg]]. Stian er den første mannen som er nemd i lensrekneskapane på Uleberg. | == Historie == | ||
Sentralt på Uleberg, på ei høgde i området, heiter det Tupten/Tuften. Det er truleg staden der dei opphavelege, første bygga låg. Garden blei så seinare delt opp i fleire bruk med namn med utgangspunkt frå Tupten: Der auste, Der ute, Der nie, Monen og Under fjellet. Den første mannen ein kjenner til på Uleberg heitte Tord. Etternamnet er ukjend. Men gode grunnar talar for at ein av sonene hans var [[Stian T. Uleberg]]. Stian er den første mannen som er nemd i lensrekneskapane på Uleberg. | |||
Den mest nytta ferdslevegen mellom Hornnes og [[Åseral]] i eldre tid, [[Futevegen (Hornnes)|Futevegen]], gjekk via Uleberg over Hova til [[Egså]]. | |||
== Kjelder == | == Kjelder == | ||
*[[Olav O. Uleberg]], ''[[Hornnes I, Gards- og ættesoge]]'', utgjeve av [[Hornnes bygdesogenemd]], 1969, | *[[Olav O. Uleberg]], ''[[Hornnes I, Gards- og ættesoge]]'', utgjeve av [[Hornnes bygdesogenemd]], 1969, side 246–275 | ||
*[[Oddmund Mogstad]], ''Gardsnamn i Hornnes'', artikkel i [[Arnstein]], årsskrift for [[Evje og Hornnes Sogelag]], 2006, | *Olav O. Uleberg, ''[[Kultursoge for Evje og Hornnes]]'', band I, utgjeve av [[Evje og Hornnes bygdeboknemd]], 1990, side 276 | ||
*[[Oddmund Mogstad]], ''Gardsnamn i Hornnes'', artikkel i [[Arnstein]], årsskrift for [[Evje og Hornnes Sogelag]], 2006, side 32 | |||
*[[Gunstein Uleberg Møllen]], ''Kulturminnestudiar på garden Der auste'', stykke i [[Jol i Setesdal]], 2023, side 43–50 | |||
== Kart == | |||
{{#display_map: 58.60030449956079,7.665542774408314~Uleberg Hornnes}} | |||
[[Kategori:Garder i Evje og Hornnes]] | [[Kategori:Garder i Evje og Hornnes]] | ||
[[Kategori:Hornnes]] | |||
Siste versjonen frå 24. desember 2023 kl. 15:34
.JPG)
Uleberg er ein gard (gnr. 9) i Dåsvannsdalen i Hornnes i Evje og Hornnes kommune. Garden ligg mellom Dåsåna og Skjerka, og med den avrunda fjelltoppen Svaba over seg. Arealet er på rundt 25 000 da alt-i-alt. I Skjerka, aust for garden, er den svære Hunsfossen. I dag er Skjerka regulert forbi Uleberg, og vassføringa i fossen er ikkje som i tidlegare tider.
Namnet
Eit bratt bergdrag går gjennom garden frå vest til aust. Dette bergdraget kan vere motivet bak berg-endinga i gardsnamnet. Oddmund Mogstad har prøvd seg på ei tolking av forstavinga Ule-. Han har synt til ei tolking av ULefoss i Telemark, som Urdarfoss, fossen ved urene. Og urer er det nok av på Uleberg og. Då kan ein ifølge Mogstad tenke seg ein liknande overgang for Uleberg. Frå Urdarbjårg over ULeberg til Uleberg.
Historie
Sentralt på Uleberg, på ei høgde i området, heiter det Tupten/Tuften. Det er truleg staden der dei opphavelege, første bygga låg. Garden blei så seinare delt opp i fleire bruk med namn med utgangspunkt frå Tupten: Der auste, Der ute, Der nie, Monen og Under fjellet. Den første mannen ein kjenner til på Uleberg heitte Tord. Etternamnet er ukjend. Men gode grunnar talar for at ein av sonene hans var Stian T. Uleberg. Stian er den første mannen som er nemd i lensrekneskapane på Uleberg.
Den mest nytta ferdslevegen mellom Hornnes og Åseral i eldre tid, Futevegen, gjekk via Uleberg over Hova til Egså.
Kjelder
- Olav O. Uleberg, Hornnes I, Gards- og ættesoge, utgjeve av Hornnes bygdesogenemd, 1969, side 246–275
- Olav O. Uleberg, Kultursoge for Evje og Hornnes, band I, utgjeve av Evje og Hornnes bygdeboknemd, 1990, side 276
- Oddmund Mogstad, Gardsnamn i Hornnes, artikkel i Arnstein, årsskrift for Evje og Hornnes Sogelag, 2006, side 32
- Gunstein Uleberg Møllen, Kulturminnestudiar på garden Der auste, stykke i Jol i Setesdal, 2023, side 43–50