1804-vegen Fennefoss - Gullsmedmoen: Skilnad mellom versjonar
Hopp til navigering
Hopp til søk
s Bilde |
s Oppdatert nr. fylkesveg |
||
| (6 mellomversjonar av den same brukaren er ikkje viste) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:1804-vegen Stean-Langemyr 090519-2.jpg|miniatyr|høyre|Kveld langs den gamle kjerrevegen, ved Stean sør for [[Senum Tråvbane]] [[9. mai 2019]]. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | [[Fil:1804-vegen Stean-Langemyr 090519-2.jpg|miniatyr|høyre|Kveld langs den gamle kjerrevegen, ved Stean sør for [[Senum Tråvbane]] [[9. mai 2019]]. {{Byline|[[Geir Daasvatn]]}}]] | ||
[[Fil:Fennefoss Mylla 1804-vegen 250323.jpg|mini|høgre|Spor etter den gamle | [[Fil:Fennefoss Mylla 1804-vegen 250323.jpg|mini|høgre|Spor etter den gamle 1804-vegen ved Mylla på [[Fennefoss]] [[25. mars 2023]]. {{Byline|Geir Daasvatn}}]] | ||
[[Fil:Setesdalsvegen eideveg 1804 Byglandsfjord Dam-Standardmoen 061024 (2).jpg|mini|høgre|Den gamle vegen rett sør for [[Byglandsfjord dam]] [[6. oktober 2024]]. {{Byline|Geir Daasvatn}}]] | |||
'''1804-vegen Fennefoss - Gullsmedmoen''' var ein køyreveg som gjekk på vestsida av [[Otra]], mellom garden [[Fennefoss]] og [[Gullsmedmoen]] på [[Senum]] i [[Hornnes]]. Han skal ha vore den første ordentlege køyrevegen (kjerrevegen) i indre Agder. | '''1804-vegen Fennefoss - Gullsmedmoen''' var ein køyreveg som gjekk på vestsida av [[Otra]], mellom garden [[Fennefoss]] og [[Gullsmedmoen]] på [[Senum]] i [[Hornnes]]. Han skal ha vore den første ordentlege køyrevegen (kjerrevegen) i indre Agder. | ||
== Bakgrunn == | == Bakgrunn == | ||
Stiftamtmann Otto Joachim von Moltke ville | Stiftamtmann Otto Joachim von Moltke ville betra livsvilkåra til folk i [[Setesdal]]. Bøndene i dalen måtte frakte heim korn frå kysten. Dei nytta båtfrakt der dei kunne. Det var opp Otra til Mosby, på [[Kilefjorden]] og på [[Byglandsfjorden]]. Von Moltke ville bygge veg forbi fossane i elva; frå Mosby til [[Iveland]] og mellom Fennefoss og Gullsmedmoen. Vegen Mosby - Iveland blei det ikkje noko av. Men i 1804 stod altså vegen ferdig mellom Fennefoss og Gullsmedmoen. | ||
== Nærare om vegtraséen == | == Nærare om vegtraséen == | ||
Vegen tok til der setesdølane gjekk i land når dei kom oppover Kilefjorden, ved [[Dalemannsteinen]] under [[Fennefossen]]. Veglina vidare gjekk i hovudsak der [[Postvegen]] seinare kom, og der [[Fylkesveg | Vegen tok til der setesdølane gjekk i land når dei kom oppover Kilefjorden, ved [[Dalemannsteinen]] under [[Fennefossen]]. Veglina vidare gjekk i hovudsak der [[Postvegen]] seinare kom, og der [[Fylkesveg 3778]] ligg i dag. Men i sør, mellom [[Bakkekilen]] og [[Røyrkilen]], gjekk vegen nærare Otra. Det same var tilfelle i nord, mellom [[Tjørekilen]] og [[Senum Tråvbane]]. | ||
== Kjelder == | == Kjelder == | ||
*''[[Lokalhistoriske perler. På tur med Oddmund Mogstad]]'', [[Evje og Hornnes Sogelag]], 2018, side 60–65 | *''[[Lokalhistoriske perler. På tur med Oddmund Mogstad]]'', [[Evje og Hornnes Sogelag]], 2018, side 60–65 | ||
*[[Leonhard Jansen]] m.fl., ''[[Frå postveg til riksveg - vegar og vegminne langs riksveg 9]]'', [[Bokbyen Forlag]], 2018, side 81–82 | *[[Leonhard Jansen]] m.fl., ''[[Frå postveg til riksveg - vegar og vegminne langs riksveg 9]]'', [[Bokbyen Forlag]], 2018, side 81–82 | ||
*[[Reidar Tveito]], ''[[Ridesti og gamle vegspor omkring Byglandsfjord]]'', eige forlag, 2017, side | *[[Reidar Tveito]], ''[[Ridesti og gamle vegspor omkring Byglandsfjord]]'', eige forlag, 2017, side 19–28 | ||
== Eksterne lenker == | |||
*[https://www.kulturminnesok.no/kart/?q=&am-county=&lokenk=location&am-lok=&am-lokdating=&am-lokconservation=&am-enk=&am-enkdating=&am-enkconservation=&bm-county=&cp=1&bounds=58.651048351277645,7.7787065505981445,58.63202085065583,7.818188667297363&zoom=15&id=a4ec083a-1a92-11ec-9edc-005056bf50a4 Om vegen på strekninga Tjørekilen–Byglandsfjord dam på Kulturminnesok.no] | |||
[[Kategori:Veier i Evje og Hornnes]] | [[Kategori:Veier i Evje og Hornnes]] | ||
[[Kategori:Kulturminner i Evje og Hornnes]] | [[Kategori:Kulturminner i Evje og Hornnes]] | ||
[[Kategori:Hornnes]] | [[Kategori:Hornnes]] | ||
Siste versjonen frå 14. desember 2025 kl. 08:08
Foto: Geir Daasvatn
Foto: Geir Daasvatn
.jpg)
Foto: Geir Daasvatn
1804-vegen Fennefoss - Gullsmedmoen var ein køyreveg som gjekk på vestsida av Otra, mellom garden Fennefoss og Gullsmedmoen på Senum i Hornnes. Han skal ha vore den første ordentlege køyrevegen (kjerrevegen) i indre Agder.
Bakgrunn
Stiftamtmann Otto Joachim von Moltke ville betra livsvilkåra til folk i Setesdal. Bøndene i dalen måtte frakte heim korn frå kysten. Dei nytta båtfrakt der dei kunne. Det var opp Otra til Mosby, på Kilefjorden og på Byglandsfjorden. Von Moltke ville bygge veg forbi fossane i elva; frå Mosby til Iveland og mellom Fennefoss og Gullsmedmoen. Vegen Mosby - Iveland blei det ikkje noko av. Men i 1804 stod altså vegen ferdig mellom Fennefoss og Gullsmedmoen.
Nærare om vegtraséen
Vegen tok til der setesdølane gjekk i land når dei kom oppover Kilefjorden, ved Dalemannsteinen under Fennefossen. Veglina vidare gjekk i hovudsak der Postvegen seinare kom, og der Fylkesveg 3778 ligg i dag. Men i sør, mellom Bakkekilen og Røyrkilen, gjekk vegen nærare Otra. Det same var tilfelle i nord, mellom Tjørekilen og Senum Tråvbane.
Kjelder
- Lokalhistoriske perler. På tur med Oddmund Mogstad, Evje og Hornnes Sogelag, 2018, side 60–65
- Leonhard Jansen m.fl., Frå postveg til riksveg - vegar og vegminne langs riksveg 9, Bokbyen Forlag, 2018, side 81–82
- Reidar Tveito, Ridesti og gamle vegspor omkring Byglandsfjord, eige forlag, 2017, side 19–28