Longerak - Endringshistorikk

Geir Daasvatn: /* Historia */ lenke kvernhus

2025-05-03T15:02:09Z

Historia: lenke kvernhus

← Eldre versjon		Versjonen frå 3. mai 2025 kl. 17:02
Line 18:		Line 18:
	I gamle dagar var inndelinga av inn- og utmark innfløkte. Sameige i slåtte- og innmark var vanleg, nett som i bubeitet, dyrka innmark og ein del av skogen. Det var og så på heia, der slåttane låg omeinannan. I 1845 tok utskiftingane til, og grensene mellom dei ulike bruka blei etter kvart enklare.		I gamle dagar var inndelinga av inn- og utmark innfløkte. Sameige i slåtte- og innmark var vanleg, nett som i bubeitet, dyrka innmark og ein del av skogen. Det var og så på heia, der slåttane låg omeinannan. I 1845 tok utskiftingane til, og grensene mellom dei ulike bruka blei etter kvart enklare.

	[[Longeraksåni]] var ei god kvernelv, attmed hovudvegen låg Knutstog si kvern, og oppfor denne låg [[Frøyrak]]sgardane si – dei hadde ikkje eigen kvernbekk. Vidare oppover låg kverna til Søbø, med Innistog og Oppistog sine kverner på kvar sin side av elva heilt øvst. I elva var det fleire [[Stamp\|stampar]] som blei nytta til stamping av vadmålet som dei vov på gardane. Den eldste var Gunstein Jørundson si, og den låg eit halvt hundre meter nedanføre kvernane til Innistog og Oppistog. Åsmund Olsen på Holte sin stamp stod i elva litt nedanføre [[Longerak kraftverk]] og blei nytta heilt fram til omkring 1905.		[[Longeraksåni]] var ei god kvernelv, attmed hovudvegen låg Knutstog si [[Kvernhus\|kvern]], og oppfor denne låg [[Frøyrak]]sgardane si – dei hadde ikkje eigen kvernbekk. Vidare oppover låg kverna til Søbø, med Innistog og Oppistog sine kverner på kvar sin side av elva heilt øvst. I elva var det fleire [[Stamp\|stampar]] som blei nytta til stamping av vadmålet som dei vov på gardane. Den eldste var Gunstein Jørundson si, og den låg eit halvt hundre meter nedanføre kvernane til Innistog og Oppistog. Åsmund Olsen på Holte sin stamp stod i elva litt nedanføre [[Longerak kraftverk]] og blei nytta heilt fram til omkring 1905.

	Elva vart og nytta til å drive sager, ei lita sirkelsag skal ha stått omlag 150 m aust for hovudvegen. Jørund Langerak og Eivind Risdal skal ha sett saga opp i 1870-80-åra, og ho var i drift fram til 1890-åra. Torgeir Langerak tok seinere over parten til Eivind Risdal. I 1896 sette Sveinung Skjevrak opp ei litt større sag attmed hovudvegen, denne blei lagt ned 1918-20.		Elva vart og nytta til å drive sager, ei lita sirkelsag skal ha stått omlag 150 m aust for hovudvegen. Jørund Langerak og Eivind Risdal skal ha sett saga opp i 1870-80-åra, og ho var i drift fram til 1890-åra. Torgeir Langerak tok seinere over parten til Eivind Risdal. I 1896 sette Sveinung Skjevrak opp ei litt større sag attmed hovudvegen, denne blei lagt ned 1918-20.

Geir Daasvatn: Lagt inn lenke på et par datoer

2025-05-03T15:01:12Z

Lagt inn lenke på et par datoer

← Eldre versjon		Versjonen frå 3. mai 2025 kl. 17:01
Line 7:		Line 7:
	[[Bygdestoga (Longerak)\|Bygdestova på Longerak]] ligg ved vegen gjennom grenda på [[Monen (Longerak)\|Monen]]<!--Sjekk!--> sin grunn, og den gamle bygdeskulen ligg litt lenger sør ved [[Oppistog (Longerak)\|Oppistog]]. Sør i bygda, rett før vegen gjennom Longerak tek av frå riksveg 9, ligg [[Longerak Hyttesenter og Camping]]. Hyttene som høyrer til [[Longerakhyttene]] ligg både sør og nord for bygda. Oppe i lia på austsida av riksveg 9 bygde [[Landeskogen \|tuberkulosesanatoriet på Landeskogen]]<!--sjekk om dette stemmer!--> eit [[Langerak kraftverk\|kraftverk]] som nyttar ein del av vatnet frå [[Longeraksåni]], og kraftproduksjonen starta i 1916.		[[Bygdestoga (Longerak)\|Bygdestova på Longerak]] ligg ved vegen gjennom grenda på [[Monen (Longerak)\|Monen]]<!--Sjekk!--> sin grunn, og den gamle bygdeskulen ligg litt lenger sør ved [[Oppistog (Longerak)\|Oppistog]]. Sør i bygda, rett før vegen gjennom Longerak tek av frå riksveg 9, ligg [[Longerak Hyttesenter og Camping]]. Hyttene som høyrer til [[Longerakhyttene]] ligg både sør og nord for bygda. Oppe i lia på austsida av riksveg 9 bygde [[Landeskogen \|tuberkulosesanatoriet på Landeskogen]]<!--sjekk om dette stemmer!--> eit [[Langerak kraftverk\|kraftverk]] som nyttar ein del av vatnet frå [[Longeraksåni]], og kraftproduksjonen starta i 1916.

	Frå 1. juli 1898 til 31. oktober 1967 hadde bygda eige posthus i [[Innistog (Longerak)\|Innistog]], og seinare fekk dei og telefonsentral her. 1. juli 1925 skifta poststaden namn frå Langerak til Longerak. <!--postnummer? Aslaug Lidi?--> Bygda har no (2012) postnummer 4745 Bygland. Den første postopnaren var Torgeir Olavson Langerak, og frå 1. oktober 1921 styrde Ingebjørg Langerak telefonen<ref>[http://www.maihaugen.no/no/Postmuseet/Poststedsdatabasen/?a=alfa_sted&sid=6369 Langerak poståpneri på Postmuseet sine vevsider]</ref>. Dampskipsruta mellom [[Byglandsfjord]] og [[Ose]] la til ved Brygga i Innistog.		Frå 1. juli 1898 til 31. oktober 1967 hadde bygda eige posthus i [[Innistog (Longerak)\|Innistog]], og seinare fekk dei og telefonsentral her. [[1. juli 1925]] skifta poststaden namn frå Langerak til Longerak. <!--postnummer? Aslaug Lidi?--> Bygda har no (2012) postnummer 4745 Bygland. Den første postopnaren var Torgeir Olavson Langerak, og frå [[1. oktober 1921]] styrde Ingebjørg Langerak telefonen<ref>[http://www.maihaugen.no/no/Postmuseet/Poststedsdatabasen/?a=alfa_sted&sid=6369 Langerak poståpneri på Postmuseet sine vevsider]</ref>. Dampskipsruta mellom [[Byglandsfjord]] og [[Ose]] la til ved Brygga i Innistog.

	I Monen låg [[Setesdals Landbruks- og Husmorskule]].		I Monen låg [[Setesdals Landbruks- og Husmorskule]].

Geir Daasvatn: Lenkefiks

2025-05-03T15:00:18Z

Lenkefiks

← Eldre versjon		Versjonen frå 3. mai 2025 kl. 17:00
Line 5:		Line 5:
	'''Longerak''' er ei bygd på austsida av [[Byglandsfjorden]] sør i [[Bygland kommune]]. Bygda ligg ved [[riksveg 9]] mellom [[Grendi]] og [[Lauvdal]]. Longerak høyrer til [[Årdal sokn]] og er ein eigen grunnkrins i kommunen. I 2012 budde 42 personar her<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=04317 Befolkingstal frå 1999–2012 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider]</ref>. Arealet er på 23,61 km² (5,55km² ferskvatn, og 18,06 landareal)<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=06198 Tal frå 2010 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider. Diverre må du gå om «Velg via søk» og der skriva inn Longerak.]</ref>.		'''Longerak''' er ei bygd på austsida av [[Byglandsfjorden]] sør i [[Bygland kommune]]. Bygda ligg ved [[riksveg 9]] mellom [[Grendi]] og [[Lauvdal]]. Longerak høyrer til [[Årdal sokn]] og er ein eigen grunnkrins i kommunen. I 2012 budde 42 personar her<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=04317 Befolkingstal frå 1999–2012 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider]</ref>. Arealet er på 23,61 km² (5,55km² ferskvatn, og 18,06 landareal)<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=06198 Tal frå 2010 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider. Diverre må du gå om «Velg via søk» og der skriva inn Longerak.]</ref>.

	[[Bygdestova på Longerak]] ligg ved vegen gjennom grenda på [[Monen (Longerak)\|Monen]]<!--Sjekk!--> sin grunn, og den gamle bygdeskulen ligg litt lenger sør ved [[Oppistog (Longerak)\|Oppistog]]. Sør i bygda, rett før vegen gjennom Longerak tek av frå riksveg 9, ligg [[Longerak Hyttesenter og Camping]]. Hyttene som høyrer til [[Longerakhyttene]] ligg både sør og nord for bygda. Oppe i lia på austsida av riksveg 9 bygde [[Landeskogen \|tuberkulosesanatoriet på Landeskogen]]<!--sjekk om dette stemmer!--> eit [[Langerak kraftverk\|kraftverk]] som nyttar ein del av vatnet frå [[Longeraksåni]], og kraftproduksjonen starta i 1916.		[[Bygdestoga (Longerak)\|Bygdestova på Longerak]] ligg ved vegen gjennom grenda på [[Monen (Longerak)\|Monen]]<!--Sjekk!--> sin grunn, og den gamle bygdeskulen ligg litt lenger sør ved [[Oppistog (Longerak)\|Oppistog]]. Sør i bygda, rett før vegen gjennom Longerak tek av frå riksveg 9, ligg [[Longerak Hyttesenter og Camping]]. Hyttene som høyrer til [[Longerakhyttene]] ligg både sør og nord for bygda. Oppe i lia på austsida av riksveg 9 bygde [[Landeskogen \|tuberkulosesanatoriet på Landeskogen]]<!--sjekk om dette stemmer!--> eit [[Langerak kraftverk\|kraftverk]] som nyttar ein del av vatnet frå [[Longeraksåni]], og kraftproduksjonen starta i 1916.

	Frå 1. juli 1898 til 31. oktober 1967 hadde bygda eige posthus i [[Innistog (Longerak)\|Innistog]], og seinare fekk dei og telefonsentral her. 1. juli 1925 skifta poststaden namn frå Langerak til Longerak. <!--postnummer? Aslaug Lidi?--> Bygda har no (2012) postnummer 4745 Bygland. Den første postopnaren var Torgeir Olavson Langerak, og frå 1. oktober 1921 styrde Ingebjørg Langerak telefonen<ref>[http://www.maihaugen.no/no/Postmuseet/Poststedsdatabasen/?a=alfa_sted&sid=6369 Langerak poståpneri på Postmuseet sine vevsider]</ref>. Dampskipsruta mellom [[Byglandsfjord]] og [[Ose]] la til ved Brygga i Innistog.		Frå 1. juli 1898 til 31. oktober 1967 hadde bygda eige posthus i [[Innistog (Longerak)\|Innistog]], og seinare fekk dei og telefonsentral her. 1. juli 1925 skifta poststaden namn frå Langerak til Longerak. <!--postnummer? Aslaug Lidi?--> Bygda har no (2012) postnummer 4745 Bygland. Den første postopnaren var Torgeir Olavson Langerak, og frå 1. oktober 1921 styrde Ingebjørg Langerak telefonen<ref>[http://www.maihaugen.no/no/Postmuseet/Poststedsdatabasen/?a=alfa_sted&sid=6369 Langerak poståpneri på Postmuseet sine vevsider]</ref>. Dampskipsruta mellom [[Byglandsfjord]] og [[Ose]] la til ved Brygga i Innistog.

Geir Daasvatn: /* Historia */ lenke stampar

2025-05-03T05:33:08Z

Historia: lenke stampar

← Eldre versjon		Versjonen frå 3. mai 2025 kl. 07:33
Line 18:		Line 18:
	I gamle dagar var inndelinga av inn- og utmark innfløkte. Sameige i slåtte- og innmark var vanleg, nett som i bubeitet, dyrka innmark og ein del av skogen. Det var og så på heia, der slåttane låg omeinannan. I 1845 tok utskiftingane til, og grensene mellom dei ulike bruka blei etter kvart enklare.		I gamle dagar var inndelinga av inn- og utmark innfløkte. Sameige i slåtte- og innmark var vanleg, nett som i bubeitet, dyrka innmark og ein del av skogen. Det var og så på heia, der slåttane låg omeinannan. I 1845 tok utskiftingane til, og grensene mellom dei ulike bruka blei etter kvart enklare.

	[[Longeraksåni]] var ei god kvernelv, attmed hovudvegen låg Knutstog si kvern, og oppfor denne låg [[Frøyrak]]sgardane si – dei hadde ikkje eigen kvernbekk. Vidare oppover låg kverna til Søbø, med Innistog og Oppistog sine kverner på kvar sin side av elva heilt øvst. I elva var det fleire stampar som blei nytta til stamping av vadmålet som dei vov på gardane. Den eldste var Gunstein Jørundson si, og den låg eit halvt hundre meter nedanføre kvernane til Innistog og Oppistog. Åsmund Olsen på Holte sin stamp stod i elva litt nedanføre [[Longerak kraftverk]] og blei nytta heilt fram til omkring 1905.		[[Longeraksåni]] var ei god kvernelv, attmed hovudvegen låg Knutstog si kvern, og oppfor denne låg [[Frøyrak]]sgardane si – dei hadde ikkje eigen kvernbekk. Vidare oppover låg kverna til Søbø, med Innistog og Oppistog sine kverner på kvar sin side av elva heilt øvst. I elva var det fleire [[Stamp\|stampar]] som blei nytta til stamping av vadmålet som dei vov på gardane. Den eldste var Gunstein Jørundson si, og den låg eit halvt hundre meter nedanføre kvernane til Innistog og Oppistog. Åsmund Olsen på Holte sin stamp stod i elva litt nedanføre [[Longerak kraftverk]] og blei nytta heilt fram til omkring 1905.

	Elva vart og nytta til å drive sager, ei lita sirkelsag skal ha stått omlag 150 m aust for hovudvegen. Jørund Langerak og Eivind Risdal skal ha sett saga opp i 1870-80-åra, og ho var i drift fram til 1890-åra. Torgeir Langerak tok seinere over parten til Eivind Risdal. I 1896 sette Sveinung Skjevrak opp ei litt større sag attmed hovudvegen, denne blei lagt ned 1918-20.		Elva vart og nytta til å drive sager, ei lita sirkelsag skal ha stått omlag 150 m aust for hovudvegen. Jørund Langerak og Eivind Risdal skal ha sett saga opp i 1870-80-åra, og ho var i drift fram til 1890-åra. Torgeir Langerak tok seinere over parten til Eivind Risdal. I 1896 sette Sveinung Skjevrak opp ei litt større sag attmed hovudvegen, denne blei lagt ned 1918-20.

Geir Daasvatn: Bilde

2020-04-02T23:35:51Z

Bilde

← Eldre versjon		Versjonen frå 3. april 2020 kl. 01:35
Line 1:		Line 1:
	[[Fil:Byglandskalenderen 1988-03 - Longerak før 1920.jpg \|400px\|thumb\|Longerak før 1920 (Frå [[Byglandskalenderen]] 1988)]]		[[Fil:Byglandskalenderen 1988-03 - Longerak før 1920.jpg \|400px\|thumb\|Longerak før 1920 (Frå [[Byglandskalenderen]] 1988)]]
	[[Fil:AA Bygland, Longerak, skolehuset (gnr. 54-1) cra2.JPG\|thumb\|240px\|Det gamle skulehuset på Longerak.{{byline\|Siri Johannessen\|2013}}]]		[[Fil:AA Bygland, Longerak, skolehuset (gnr. 54-1) cra2.JPG\|thumb\|240px\|Det gamle skulehuset på Longerak.{{byline\|Siri Johannessen\|2013}}]]
	[[Fil:Longerak ~~151116~~.jpg\|miniatyr\|høyre\|Longerak ~~november 2016~~. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]		[[Fil:Longerak 290320.jpg\|miniatyr\|høyre\|Longerak sett frå Frøyrakshorgi [[29. mars 2020]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]
			[[Fil:Longerak 151116.jpg\|miniatyr\|høyre\|Longerak november 2016. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	'''Longerak''' er ei bygd på austsida av [[Byglandsfjorden]] sør i [[Bygland kommune]]. Bygda ligg ved [[riksveg 9]] mellom [[Grendi]] og [[Lauvdal]]. Longerak høyrer til [[Årdal sokn]] og er ein eigen grunnkrins i kommunen. I 2012 budde 42 personar her<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=04317 Befolkingstal frå 1999–2012 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider]</ref>. Arealet er på 23,61 km² (5,55km² ferskvatn, og 18,06 landareal)<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=06198 Tal frå 2010 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider. Diverre må du gå om «Velg via søk» og der skriva inn Longerak.]</ref>.		'''Longerak''' er ei bygd på austsida av [[Byglandsfjorden]] sør i [[Bygland kommune]]. Bygda ligg ved [[riksveg 9]] mellom [[Grendi]] og [[Lauvdal]]. Longerak høyrer til [[Årdal sokn]] og er ein eigen grunnkrins i kommunen. I 2012 budde 42 personar her<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=04317 Befolkingstal frå 1999–2012 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider]</ref>. Arealet er på 23,61 km² (5,55km² ferskvatn, og 18,06 landareal)<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=06198 Tal frå 2010 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider. Diverre må du gå om «Velg via søk» og der skriva inn Longerak.]</ref>.

Siri J: fjerner slettet bilde

2019-02-07T22:53:41Z

fjerner slettet bilde

← Eldre versjon		Versjonen frå 8. februar 2019 kl. 00:53
Line 45:		Line 45:
	\|}		\|}
	<gallery>		<gallery>
	~~Fil:AA Bygland, Longerak, Innistog (gnr. 54-1) 02 rcraW.JPG\|Innistog, gnr. 54/1.~~
	Fil:AA Bygland, Longerak, Monen (gnr. 54-2) 02 craW.JPG\|Monen, gnr. 54/2.		Fil:AA Bygland, Longerak, Monen (gnr. 54-2) 02 craW.JPG\|Monen, gnr. 54/2.
	</gallery>		</gallery>

Geir Daasvatn: Lagt til en kategori

2017-12-28T18:45:26Z

Lagt til en kategori

← Eldre versjon		Versjonen frå 28. desember 2017 kl. 20:45
Line 54:		Line 54:
	<!-- Skikkelig kart over bygda kommer, please - ikke lim inn digert google! -->		<!-- Skikkelig kart over bygda kommer, please - ikke lim inn digert google! -->
	[[Kategori:Stadnamn i Bygland]]		[[Kategori:Stadnamn i Bygland]]
			[[Kategori:Garder i Bygland]]
	[[Kategori:Longerak\| ]]		[[Kategori:Longerak\| ]]

Geir Daasvatn: Presisert en kategori

2017-12-28T18:44:34Z

Presisert en kategori

← Eldre versjon		Versjonen frå 28. desember 2017 kl. 20:44
Line 53:		Line 53:

	<!-- Skikkelig kart over bygda kommer, please - ikke lim inn digert google! -->		<!-- Skikkelig kart over bygda kommer, please - ikke lim inn digert google! -->
	[[Kategori:Bygland]]		[[Kategori:Stadnamn i Bygland]]
	[[Kategori:Longerak\| ]]		[[Kategori:Longerak\| ]]

Geir Daasvatn: Bilde

2017-01-23T09:29:44Z

Bilde

← Eldre versjon		Versjonen frå 23. januar 2017 kl. 11:29
Line 1:		Line 1:
	[[Fil:Byglandskalenderen 1988-03 - Longerak før 1920.jpg \|400px\|thumb\|Longerak før 1920 (Frå [[Byglandskalenderen]] 1988)]]		[[Fil:Byglandskalenderen 1988-03 - Longerak før 1920.jpg \|400px\|thumb\|Longerak før 1920 (Frå [[Byglandskalenderen]] 1988)]]
	[[Fil:AA Bygland, Longerak, skolehuset (gnr. 54-1) cra2.JPG\|thumb\|240px\|Det gamle skulehuset på Longerak.{{byline\|Siri Johannessen\|2013}}]]		[[Fil:AA Bygland, Longerak, skolehuset (gnr. 54-1) cra2.JPG\|thumb\|240px\|Det gamle skulehuset på Longerak.{{byline\|Siri Johannessen\|2013}}]]
			[[Fil:Longerak 151116.jpg\|miniatyr\|høyre\|Longerak november 2016. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]
	'''Longerak''' er ei bygd på austsida av [[Byglandsfjorden]] sør i [[Bygland kommune]]. Bygda ligg ved [[riksveg 9]] mellom [[Grendi]] og [[Lauvdal]]. Longerak høyrer til [[Årdal sokn]] og er ein eigen grunnkrins i kommunen. I 2012 budde 42 personar her<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=04317 Befolkingstal frå 1999–2012 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider]</ref>. Arealet er på 23,61 km² (5,55km² ferskvatn, og 18,06 landareal)<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=06198 Tal frå 2010 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider. Diverre må du gå om «Velg via søk» og der skriva inn Longerak.]</ref>.		'''Longerak''' er ei bygd på austsida av [[Byglandsfjorden]] sør i [[Bygland kommune]]. Bygda ligg ved [[riksveg 9]] mellom [[Grendi]] og [[Lauvdal]]. Longerak høyrer til [[Årdal sokn]] og er ein eigen grunnkrins i kommunen. I 2012 budde 42 personar her<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=04317 Befolkingstal frå 1999–2012 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider]</ref>. Arealet er på 23,61 km² (5,55km² ferskvatn, og 18,06 landareal)<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=06198 Tal frå 2010 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider. Diverre må du gå om «Velg via søk» og der skriva inn Longerak.]</ref>.

Siri J: /* Historia */ forenkler lenke

2015-03-31T11:23:48Z

Historia: forenkler lenke

← Eldre versjon		Versjonen frå 31. mars 2015 kl. 13:23
Line 12:		Line 12:
	Den fyrste skriftlege kjelda<ref>[http://www.dokpro.uio.no/perl/navnegransking/rygh_ng/rygh_visetekst.prl?s=n&Vise=Vise&KRYSS139940%4031662=on Rygh, Oluf: ''Norske Gaardnavne'', «54. Langerak» b.8, s.206]</ref> som omhandlar Longerak (då nemnd «Longerack») er eit diplom frå 1563<ref>[http://www.dokpro.uio.no/perl/middelalder/diplom_vise_tekst.prl?b=10431&s=n&str= ''Diplomatarium Norvegicum'' Nummer: 712, bind XI side 807]</ref>, men sjølve garden er mykje eldre. I diplomen stadfesta Roer Rolleuson og Biørn Aadson, lagrettemenn frå Evje sogn i [[Råbyggelaget]], at Theu (Thof?) Østenssøn selde ein del av garden «Longerack i Ordall» (Årdal) til Jørund Svenungssøn under eit ting på kyrkjegarden ved [[Årdal kyrkje]] («Ardals kiercky gar»). Garden hadde kona til Østenssøn arva etter foreldra sine, og prisen var «1 Mark Guld».		Den fyrste skriftlege kjelda<ref>[http://www.dokpro.uio.no/perl/navnegransking/rygh_ng/rygh_visetekst.prl?s=n&Vise=Vise&KRYSS139940%4031662=on Rygh, Oluf: ''Norske Gaardnavne'', «54. Langerak» b.8, s.206]</ref> som omhandlar Longerak (då nemnd «Longerack») er eit diplom frå 1563<ref>[http://www.dokpro.uio.no/perl/middelalder/diplom_vise_tekst.prl?b=10431&s=n&str= ''Diplomatarium Norvegicum'' Nummer: 712, bind XI side 807]</ref>, men sjølve garden er mykje eldre. I diplomen stadfesta Roer Rolleuson og Biørn Aadson, lagrettemenn frå Evje sogn i [[Råbyggelaget]], at Theu (Thof?) Østenssøn selde ein del av garden «Longerack i Ordall» (Årdal) til Jørund Svenungssøn under eit ting på kyrkjegarden ved [[Årdal kyrkje]] («Ardals kiercky gar»). Garden hadde kona til Østenssøn arva etter foreldra sine, og prisen var «1 Mark Guld».

	[[Reidar Bolling]] skriv i si [[gards- og ættesoge for Bygland]]<ref>Bolling, Reidar: ''Gards- og ættesoge Bygland'', utg. 1952, s. 352 ff</ref> at Innistog truleg er det eldste bruket på Longerak, og det er uvisst når det blei kløyvd i mindre delar. [[Søbø (Longerak)\|Søbø]] skal ha blitt rudd seinare, og utanom den fyrste Longeraksgarden. Etter Innistog kom [[Monen (Longerak)\|Attistog]], og då dei grov ut til grunnmur for eit nytt bygg på Innistog i 1922 fann dei kjellargrova etter dei gamle husa på Attistog. Attistognamnet råka i ubruk, medan Monen tok over. Kvar [[Knutstog (Longerak)\|Knutstog]]-stova opphaveleg låg er uvisst, men det er funne spor i åkeren nordvestføre Innistog-husa som tyder at det ein gong har vore hus der – og ildebrann. Det er godt mogleg å tenkje seg at «Knut» så har bygd husa opp att der dei står no, men sikkert er det ikkje. [[Oppistog (Longerak)\|Oppistog]]-stova som brann ned tidleg i 1800-åra låg ved den øvre enden av Innistoghagen, ved [[~~Postvegen\|~~postvegen]], men vert bygd opp att lengre opp i bakken i 1830-40-åra ein gong.		[[Reidar Bolling]] skriv i si [[gards- og ættesoge for Bygland]]<ref>Bolling, Reidar: ''Gards- og ættesoge Bygland'', utg. 1952, s. 352 ff</ref> at Innistog truleg er det eldste bruket på Longerak, og det er uvisst når det blei kløyvd i mindre delar. [[Søbø (Longerak)\|Søbø]] skal ha blitt rudd seinare, og utanom den fyrste Longeraksgarden. Etter Innistog kom [[Monen (Longerak)\|Attistog]], og då dei grov ut til grunnmur for eit nytt bygg på Innistog i 1922 fann dei kjellargrova etter dei gamle husa på Attistog. Attistognamnet råka i ubruk, medan Monen tok over. Kvar [[Knutstog (Longerak)\|Knutstog]]-stova opphaveleg låg er uvisst, men det er funne spor i åkeren nordvestføre Innistog-husa som tyder at det ein gong har vore hus der – og ildebrann. Det er godt mogleg å tenkje seg at «Knut» så har bygd husa opp att der dei står no, men sikkert er det ikkje. [[Oppistog (Longerak)\|Oppistog]]-stova som brann ned tidleg i 1800-åra låg ved den øvre enden av Innistoghagen, ved [[postvegen]], men vert bygd opp att lengre opp i bakken i 1830-40-åra ein gong.

	I gamle dagar var inndelinga av inn- og utmark innfløkte. Sameige i slåtte- og innmark var vanleg, nett som i bubeitet, dyrka innmark og ein del av skogen. Det var og så på heia, der slåttane låg omeinannan. I 1845 tok utskiftingane til, og grensene mellom dei ulike bruka blei etter kvart enklare.		I gamle dagar var inndelinga av inn- og utmark innfløkte. Sameige i slåtte- og innmark var vanleg, nett som i bubeitet, dyrka innmark og ein del av skogen. Det var og så på heia, der slåttane låg omeinannan. I 1845 tok utskiftingane til, og grensene mellom dei ulike bruka blei etter kvart enklare.

← Eldre versjon		Versjonen frå 3. april 2020 kl. 01:35
Line 1:		Line 1:
	[[Fil:Byglandskalenderen 1988-03 - Longerak før 1920.jpg \|400px\|thumb\|Longerak før 1920 (Frå [[Byglandskalenderen]] 1988)]]		[[Fil:Byglandskalenderen 1988-03 - Longerak før 1920.jpg \|400px\|thumb\|Longerak før 1920 (Frå [[Byglandskalenderen]] 1988)]]
	[[Fil:AA Bygland, Longerak, skolehuset (gnr. 54-1) cra2.JPG\|thumb\|240px\|Det gamle skulehuset på Longerak.{{byline\|Siri Johannessen\|2013}}]]		[[Fil:AA Bygland, Longerak, skolehuset (gnr. 54-1) cra2.JPG\|thumb\|240px\|Det gamle skulehuset på Longerak.{{byline\|Siri Johannessen\|2013}}]]
	[[Fil:Longerak ~~151116~~.jpg\|miniatyr\|høyre\|Longerak ~~november 2016~~. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]		[[Fil:Longerak 290320.jpg\|miniatyr\|høyre\|Longerak sett frå Frøyrakshorgi [[29. mars 2020]]. {{Byline\|[[Geir Daasvatn]]}}]]
			[[Fil:Longerak 151116.jpg\|miniatyr\|høyre\|Longerak november 2016. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	'''Longerak''' er ei bygd på austsida av [[Byglandsfjorden]] sør i [[Bygland kommune]]. Bygda ligg ved [[riksveg 9]] mellom [[Grendi]] og [[Lauvdal]]. Longerak høyrer til [[Årdal sokn]] og er ein eigen grunnkrins i kommunen. I 2012 budde 42 personar her<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=04317 Befolkingstal frå 1999–2012 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider]</ref>. Arealet er på 23,61 km² (5,55km² ferskvatn, og 18,06 landareal)<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=06198 Tal frå 2010 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider. Diverre må du gå om «Velg via søk» og der skriva inn Longerak.]</ref>.		'''Longerak''' er ei bygd på austsida av [[Byglandsfjorden]] sør i [[Bygland kommune]]. Bygda ligg ved [[riksveg 9]] mellom [[Grendi]] og [[Lauvdal]]. Longerak høyrer til [[Årdal sokn]] og er ein eigen grunnkrins i kommunen. I 2012 budde 42 personar her<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=04317 Befolkingstal frå 1999–2012 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider]</ref>. Arealet er på 23,61 km² (5,55km² ferskvatn, og 18,06 landareal)<ref>[http://statbank.ssb.no/statistikkbanken/Default_FR.asp?PXSid=0&nvl=true&PLanguage=0&tilside=selectvarval/define.asp&Tabellid=06198 Tal frå 2010 på Statisisk sentralbyrå sine vevsider. Diverre må du gå om «Velg via søk» og der skriva inn Longerak.]</ref>.