Fjellmannsvegen - Endringshistorikk

Geir Daasvatn: /* Kjelder */

2026-03-02T08:17:38Z

Kjelder

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 10:17
Line 32:		Line 32:
	== Kjelder ==		== Kjelder ==
	*''Fjellmannsvegen - en 1000-årig ferdselsvei'', turguide med kart utgjeve av Midt-Agder Friluftsråd og Vennesla kommune		*''Fjellmannsvegen - en 1000-årig ferdselsvei'', turguide med kart utgjeve av Midt-Agder Friluftsråd og Vennesla kommune
	*[[Torfinn Normann Hageland]], ''Ferdsla i Setesdal i eldre tid'', artikkel i Agder Historielag sitt Årsskrift nr. 82, 2006, side ~~127-141~~		*[[Torfinn Normann Hageland]], ''Ferdsla i Setesdal i eldre tid'', artikkel i Agder Historielag sitt Årsskrift nr. 82, 2006, side 127–141
	*[[Leonhard Jansen]] m.fl., ''[[Frå postveg til riksveg - vegar og vegminne langs riksveg 9]]'', [[Bokbyen Forlag]], 2018		*[[Leonhard Jansen]] m.fl., ''[[Frå postveg til riksveg - vegar og vegminne langs riksveg 9]]'', [[Bokbyen Forlag]], 2018
	*''Fjellmannsvegen – Setesdølenes ferdselsvei'', søknad om Historisk rute, versjon 1, dagsett 1. mars 2026		*''Fjellmannsvegen – Setesdølenes ferdselsvei'', søknad om Historisk rute, versjon 1, dagsett 1. mars 2026
			*Torfinn Normann Hageland, ''Gamle veger i Torridal'', artikkel i Torridal i forandring, Torridal Historielag sitt temahefte nr. 3/1999, side 27–42

	== Referansar ==		== Referansar ==

Geir Daasvatn: Rettet skrivefeil

2026-03-02T08:13:46Z

Rettet skrivefeil

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 10:13
Line 10:		Line 10:

	== Fjellmannsvegen i Kristiansand ==		== Fjellmannsvegen i Kristiansand ==
	Frå [[Torridal]] gjekk vegen sørover gjennom [Gullringsdalen]], forbi [[Strai]] og fram til [[Krossen (Kristiansand)\|Krossen]]. Det er ikkje spor att etter Fjellmannsvegen nedanfor Mosby.		Frå [[Torridal]] gjekk vegen sørover gjennom [[Gullringsdalen]], forbi [[Strai]] og fram til [[Krossen (Kristiansand)\|Krossen]]. Det er ikkje spor att etter Fjellmannsvegen nedanfor Mosby.

	== Fjellmannsvegen i Vennesla ==		== Fjellmannsvegen i Vennesla ==

Geir Daasvatn: /* Fjellmannsvegen i Kristiansand */

2026-03-02T08:13:01Z

Fjellmannsvegen i Kristiansand

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 10:13
Line 10:		Line 10:

	== Fjellmannsvegen i Kristiansand ==		== Fjellmannsvegen i Kristiansand ==
			Frå [[Torridal]] gjekk vegen sørover gjennom [Gullringsdalen]], forbi [[Strai]] og fram til [[Krossen (Kristiansand)\|Krossen]]. Det er ikkje spor att etter Fjellmannsvegen nedanfor Mosby.

	== Fjellmannsvegen i Vennesla ==		== Fjellmannsvegen i Vennesla ==

Geir Daasvatn: Rettet skrivefeil

2026-03-02T08:08:08Z

Rettet skrivefeil

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 10:08
Line 2:		Line 2:
	'''Fjellmannsvegen''' er den eldgamle ferdslevegen mellom [[Setesdal]] og kyststroka rundt [[Kristiansand]]. Han er også mykje blitt kalla «Dalemannsvegen» eller bare «Dalevegen». Ute ved kysten blei dei som kom frå dalen kalla fjellmenn eller dalemenn, og vegen fekk då naturleg namn etter dette. Vegen var viktig for handel og krøterdrift, særleg etter at Kristiansand var grunnlgt i 1641. Bøndene selde skinn, talg, ryper og krøter/slaktedyr m.m. Tilbake kjøpte dei korn, sukker og tobakk m.m.		'''Fjellmannsvegen''' er den eldgamle ferdslevegen mellom [[Setesdal]] og kyststroka rundt [[Kristiansand]]. Han er også mykje blitt kalla «Dalemannsvegen» eller bare «Dalevegen». Ute ved kysten blei dei som kom frå dalen kalla fjellmenn eller dalemenn, og vegen fekk då naturleg namn etter dette. Vegen var viktig for handel og krøterdrift, særleg etter at Kristiansand var grunnlgt i 1641. Bøndene selde skinn, talg, ryper og krøter/slaktedyr m.m. Tilbake kjøpte dei korn, sukker og tobakk m.m.

	=== Rideveg ==		== Rideveg ==
	Vegen var ein [[Rideveg\|gang-, ride- og klauvveg]], og var meir for ein sti å rekne. Han gjekk ikkje nede i dalen slik vegen gjer no, men følgde i staden stort sett heiedraga på vestsida av dalføret. Han var i bruk til den første ordentlege køyrevegen, «[[Postvegen]]», blei bygd oppover i Setesdal på 1840-talet. Langs vegen finst ei lang rekke med kulturminne.		Vegen var ein [[Rideveg\|gang-, ride- og klauvveg]], og var meir for ein sti å rekne. Han gjekk ikkje nede i dalen slik vegen gjer no, men følgde i staden stort sett heiedraga på vestsida av dalføret. Han var i bruk til den første ordentlege køyrevegen, «[[Postvegen]]», blei bygd oppover i Setesdal på 1840-talet. Langs vegen finst ei lang rekke med kulturminne.

Geir Daasvatn: Overskrift/formatering

2026-03-02T08:07:54Z

Overskrift/formatering

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 10:07
Line 2:		Line 2:
	'''Fjellmannsvegen''' er den eldgamle ferdslevegen mellom [[Setesdal]] og kyststroka rundt [[Kristiansand]]. Han er også mykje blitt kalla «Dalemannsvegen» eller bare «Dalevegen». Ute ved kysten blei dei som kom frå dalen kalla fjellmenn eller dalemenn, og vegen fekk då naturleg namn etter dette. Vegen var viktig for handel og krøterdrift, særleg etter at Kristiansand var grunnlgt i 1641. Bøndene selde skinn, talg, ryper og krøter/slaktedyr m.m. Tilbake kjøpte dei korn, sukker og tobakk m.m.		'''Fjellmannsvegen''' er den eldgamle ferdslevegen mellom [[Setesdal]] og kyststroka rundt [[Kristiansand]]. Han er også mykje blitt kalla «Dalemannsvegen» eller bare «Dalevegen». Ute ved kysten blei dei som kom frå dalen kalla fjellmenn eller dalemenn, og vegen fekk då naturleg namn etter dette. Vegen var viktig for handel og krøterdrift, særleg etter at Kristiansand var grunnlgt i 1641. Bøndene selde skinn, talg, ryper og krøter/slaktedyr m.m. Tilbake kjøpte dei korn, sukker og tobakk m.m.

			=== Rideveg ==
	Vegen var ein [[Rideveg\|gang-, ride- og klauvveg]], og var meir for ein sti å rekne. Han gjekk ikkje nede i dalen slik vegen gjer no, men følgde i staden stort sett heiedraga på vestsida av dalføret. Han var i bruk til den første ordentlege køyrevegen, «[[Postvegen]]», blei bygd oppover i Setesdal på 1840-talet. Langs vegen finst ei lang rekke med kulturminne.		Vegen var ein [[Rideveg\|gang-, ride- og klauvveg]], og var meir for ein sti å rekne. Han gjekk ikkje nede i dalen slik vegen gjer no, men følgde i staden stort sett heiedraga på vestsida av dalføret. Han var i bruk til den første ordentlege køyrevegen, «[[Postvegen]]», blei bygd oppover i Setesdal på 1840-talet. Langs vegen finst ei lang rekke med kulturminne.

Geir Daasvatn: Litt i innledningen om handelen

2026-03-02T08:07:09Z

Litt i innledningen om handelen

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 10:07
Line 1:		Line 1:
	[[Fil:Bykil 1975.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Bykil]] i [[Bykle]]. Her kom byklarane ned frå [[Byklestigen]] og nærma seg endeleg heimstaden att. {{Byline\|[[Reidar Tveito]]}}]]		[[Fil:Bykil 1975.jpg\|miniatyr\|høyre\|[[Bykil]] i [[Bykle]]. Her kom byklarane ned frå [[Byklestigen]] og nærma seg endeleg heimstaden att. {{Byline\|[[Reidar Tveito]]}}]]
	'''Fjellmannsvegen''' er den eldgamle ferdslevegen mellom [[Setesdal]] og kyststroka rundt [[~~:no:Kristiansand\|~~Kristiansand]]. Han er også mykje blitt kalla «Dalemannsvegen» eller bare «Dalevegen». Ute ved kysten blei dei som kom frå dalen kalla fjellmenn eller dalemenn, og vegen fekk då naturleg namn etter dette.		'''Fjellmannsvegen''' er den eldgamle ferdslevegen mellom [[Setesdal]] og kyststroka rundt [[Kristiansand]]. Han er også mykje blitt kalla «Dalemannsvegen» eller bare «Dalevegen». Ute ved kysten blei dei som kom frå dalen kalla fjellmenn eller dalemenn, og vegen fekk då naturleg namn etter dette. Vegen var viktig for handel og krøterdrift, særleg etter at Kristiansand var grunnlgt i 1641. Bøndene selde skinn, talg, ryper og krøter/slaktedyr m.m. Tilbake kjøpte dei korn, sukker og tobakk m.m.

	Vegen var ein [[Rideveg\|gang-, ride- og klauvveg]], og var meir for ein sti å rekne. Han gjekk ikkje nede i dalen slik vegen gjer no, men følgde i staden stort sett heiedraga på vestsida av dalføret. Han var i bruk til den første ordentlege køyrevegen, «[[Postvegen]]», blei bygd oppover i Setesdal på 1840-talet. Langs vegen finst ei lang rekke med kulturminne.		Vegen var ein [[Rideveg\|gang-, ride- og klauvveg]], og var meir for ein sti å rekne. Han gjekk ikkje nede i dalen slik vegen gjer no, men følgde i staden stort sett heiedraga på vestsida av dalføret. Han var i bruk til den første ordentlege køyrevegen, «[[Postvegen]]», blei bygd oppover i Setesdal på 1840-talet. Langs vegen finst ei lang rekke med kulturminne.

Geir Daasvatn: Lagt til en kategori

2026-03-02T04:37:41Z

Lagt til en kategori

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 06:37
Line 45:		Line 45:
	[[Kategori:Turløyper i Vennesla]]		[[Kategori:Turløyper i Vennesla]]
	[[Kategori:Ord og uttrykk]]		[[Kategori:Ord og uttrykk]]
	[[Kategori:~~Veier i Setesdal]]~~		[[Kategori:Fjellmannsvegen]]
	~~[[Kategori:Kulturminner i Evje og Hornnes]]~~
	~~[[Kategori:Kulturminner i Bygland]]~~
	~~[[Kategori:Kulturminner i Vennesla~~]]

Geir Daasvatn: /* Fjellmannsvegen i Vennesla */ rettet skrivefeil

2026-03-02T03:41:26Z

Fjellmannsvegen i Vennesla: rettet skrivefeil

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 05:41
Line 11:		Line 11:

	== Fjellmannsvegen i Vennesla ==		== Fjellmannsvegen i Vennesla ==
	Ridevegen kom frå [[Hornnes]] over [[Lauvåsheia (Hægeland)\|Lauvåsheia]] til [[Hægeland]]. Ved [[Einstabland]] delte han seg i [[Austre Fjellmannsveg]] og [Vestre Fjellmannsveg]].		Ridevegen kom frå [[Hornnes]] over [[Lauvåsheia (Hægeland)\|Lauvåsheia]] til [[Hægeland]]. Ved [[Einstabland]] delte han seg i [[Austre Fjellmannsveg]] og [[Vestre Fjellmannsveg]].

	Frå Einstabland gjekk den Austre Fjellmannsvegen sørover om [[Åmdal (Hægeland)\|Åmdal]], over [[Sandripheia]], ned [[Vormebrokka]] og fram til ein vadestad i austre enden av [[Skarpenglandvatnet]]. Frå her drog ridevegen seg over [[Loland]] og vidare over [[Støleheia]] via Tutlamoen til [[Mosby]]. Litt ovafor Mosby møtte Austre Fjellmannsveg Vestre Fjellmannsveg igjen. Denne austre traseen gjekk stort sett ut av ålmenn bruk i 1770-åra.		Frå Einstabland gjekk den Austre Fjellmannsvegen sørover om [[Åmdal (Hægeland)\|Åmdal]], over [[Sandripheia]], ned [[Vormebrokka]] og fram til ein vadestad i austre enden av [[Skarpenglandvatnet]]. Frå her drog ridevegen seg over [[Loland]] og vidare over [[Støleheia]] via Tutlamoen til [[Mosby]]. Litt ovafor Mosby møtte Austre Fjellmannsveg Vestre Fjellmannsveg igjen. Denne austre traseen gjekk stort sett ut av ålmenn bruk i 1770-åra.

Geir Daasvatn: /* Fjellmannsvegen i Vennesla */ lenker

2026-03-02T03:40:58Z

Fjellmannsvegen i Vennesla: lenker

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 05:40
Line 11:		Line 11:

	== Fjellmannsvegen i Vennesla ==		== Fjellmannsvegen i Vennesla ==
	Ridevegen kom frå [[Hornnes]] over [[Lauvåsheia (Hægeland)\|Lauvåsheia]] til [[Hægeland]]. Ved [[Einstabland]] delte han seg i Austre Fjellmannsveg og Vestre Fjellmannsveg.		Ridevegen kom frå [[Hornnes]] over [[Lauvåsheia (Hægeland)\|Lauvåsheia]] til [[Hægeland]]. Ved [[Einstabland]] delte han seg i [[Austre Fjellmannsveg]] og [Vestre Fjellmannsveg]].

	Frå Einstabland gjekk den Austre Fjellmannsvegen sørover om [[Åmdal (Hægeland)\|Åmdal]], over [[Sandripheia]], ned [[Vormebrokka]] og fram til ein vadestad i austre enden av [[Skarpenglandvatnet]]. Frå her drog ridevegen seg over [[Loland]] og vidare over [[Støleheia]] via Tutlamoen til [[Mosby]]. Litt ovafor Mosby møtte Austre Fjellmannsveg Vestre Fjellmannsveg igjen. Denne austre traseen gjekk stort sett ut av ålmenn bruk i 1770-åra.		Frå Einstabland gjekk den Austre Fjellmannsvegen sørover om [[Åmdal (Hægeland)\|Åmdal]], over [[Sandripheia]], ned [[Vormebrokka]] og fram til ein vadestad i austre enden av [[Skarpenglandvatnet]]. Frå her drog ridevegen seg over [[Loland]] og vidare over [[Støleheia]] via Tutlamoen til [[Mosby]]. Litt ovafor Mosby møtte Austre Fjellmannsveg Vestre Fjellmannsveg igjen. Denne austre traseen gjekk stort sett ut av ålmenn bruk i 1770-åra.

Geir Daasvatn: /* Turløype */ noen flere navn bak søknaden

2026-03-02T03:39:42Z

Turløype: noen flere navn bak søknaden

← Eldre versjon		Versjonen frå 2. mars 2026 kl. 05:39
Line 6:		Line 6:
	== Turløype ==		== Turløype ==
	[[Fil:Fjellmannsvegen Røyneland Hægeland 220316-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|Fjellmannsvegen merka ved Røyneland i Hægeland. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]		[[Fil:Fjellmannsvegen Røyneland Hægeland 220316-2.jpg\|miniatyr\|høyre\|Fjellmannsvegen merka ved Røyneland i Hægeland. {{Byline\|Geir Daasvatn}}]]
	Fjellmannsvegen har lenge vore kjent. Tidleg på 1990-talet starta [[Torfinn Normann Hageland]] eit pionerarbeid med å finne att og merke delar av trasèen. [[Midt-Agder Friluftsråd]] blei etter kvart kopla inn i arbeidet, og vidareførte arbeidet til Hageland saman med [[Vennesla\|Vennesla kommune]]. I dag kan ein vandre i fotspora til dei gamle fjellmennene, i merka løype, heilt frå [[Slettefet]] sør i [[Hornnes]] til Kristiansand, ei strekning på rundt 53 kilometer. I mars 2026 har ei prosjektgruppe med representantar frå [[Vennesla turstigruppe]], [[Midt-Agder Friluftsråd]] og [[Oddernes skiklubb]] søkt om å få godkjent strekninga frå [[Lindåna]] på [[Vestre Hodne]] til [[Mosby]] som ''Historisk rute'' hos DNT/Riksantikvaren.		Fjellmannsvegen har lenge vore kjent. Tidleg på 1990-talet starta [[Torfinn Normann Hageland]] eit pionerarbeid med å finne att og merke delar av trasèen. [[Midt-Agder Friluftsråd]] blei etter kvart kopla inn i arbeidet, og vidareførte arbeidet til Hageland saman med [[Vennesla\|Vennesla kommune]]. I dag kan ein vandre i fotspora til dei gamle fjellmennene, i merka løype, heilt frå [[Slettefet]] sør i [[Hornnes]] til Kristiansand, ei strekning på rundt 53 kilometer. I mars 2026 har ei prosjektgruppe med representantar frå [[Vennesla turstigruppe]], [[Midt-Agder Friluftsråd]], [[Oddernes skiklubb]], Vennesla kommune, Øvrebø historielag, Torridal historielag og [[Hægeland sogelag]] søkt om å få godkjent strekninga frå [[Lindåna]] på [[Vestre Hodne]] til [[Mosby]] som ''Historisk rute'' hos DNT/Riksantikvaren.

	== Fjellmannsvegen i Kristiansand ==		== Fjellmannsvegen i Kristiansand ==