I dag vil eg sl\u00e5 eit lite slag for grammatikken. Mange lukkar \u00f8yro n\u00e5r dei h\u00f8yrer ordet grammatikk, men det burde vi ikkje gjere, for grammatikk er eigentleg eit spr\u00e5k om spr\u00e5ket. Om vi skal kunne diskutere noko, m\u00e5 vi ha eit felles spr\u00e5k og ei felles forst\u00e5ing av kva det betyr. Om vi skal kunne seie noko om spr\u00e5ket, m\u00e5 vi l\u00e6re oss spr\u00e5ket som beskriv spr\u00e5k. Ein del av det er grammatikken.<\/p>\n
N\u00e5r vi arbeider med \u00e5 l\u00e6re norsk spr\u00e5k i klasseromet, f\u00e5r eg mange sp\u00f8rsm\u00e5l om kvifor vi brukar den og ikkje den formuleringa. Ikkje alt er like lett \u00e5 forklare. Noko av det vanskelegaste \u00e5 forklare er preposisjonsuttrykka p\u00e5 norsk. Dei m\u00e5 elevane stort sett l\u00e6re, for vi brukar dei sjeldan logisk.<\/p>\n
Lettare er det \u00e5 l\u00e6re rekkef\u00f8lge p\u00e5 ledda i det norske spr\u00e5ket. Her f\u00e5r elevane ganske fort inn i hovudet at verbalet skal vere nr. to i ein forteljande norsk setning og at norske sp\u00f8rsm\u00e5l kan starte med verbal: Hugsar du det? Etter kvart l\u00e6rer dei og at andre setningsledd kan st\u00e5 framom verbalet. Noko anna er det \u00e5 hugse det n\u00e5r ein skal pr\u00f8ve \u00e5 snakke, d\u00e5 gl\u00f8ymer ein det ofte. Men etter kvart vert det ein del av spr\u00e5ket til eleven.<\/p>\n
Det hender ofte at ein som skal skrive norsk ogs\u00e5 syndar mot reglane. N\u00e5r eg gjorde det, sette l\u00e6raren min kr\u00f8llstrek under teksten og skreiv d\u00e5rleg spr\u00e5k i margen. Som regel var grunnen at eg hadde brote reglane for rekkef\u00f8lge i norske setningar, l\u00e6raren merka det, men hadde ikkje spr\u00e5k til \u00e5 fortelje meg kva som var feil.<\/p>\n
D\u00e5rleg spr\u00e5k er eit problem for mange som produserer tekst. Ein spr\u00e5kkonsulent kunne gjort seg mang ein gong f\u00f8r noko skal sendast. Det er ei god oppleving \u00e5 sj\u00e5 ein tekst vekse fram p\u00e5 papiret.<\/p>\n
I desse dagar f\u00f8rebur mange seg til eksamen att. Eg ynskjer alle som skal ha eksamen i v\u00e5r at dei m\u00e5 lukkast i \u00e5 formulere seg godt, gjerne som det heitte i gamle dagar: Tydeleg, nydeleg og prydeleg, eit uttrykk som r\u00e5dmann Arne Tronsen minna meg p\u00e5 nyleg.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
I dag vil eg sl\u00e5 eit lite slag for grammatikken. Mange lukkar \u00f8yro n\u00e5r dei h\u00f8yrer ordet grammatikk, men det burde vi ikkje gjere, for grammatikk er eigentleg eit spr\u00e5k om spr\u00e5ket. Om vi skal kunne diskutere noko, m\u00e5 vi ha eit felles spr\u00e5k og ei felles forst\u00e5ing av kva det betyr. Om vi skal … Les meir om Spr\u00e5k og grammatikk<\/span>